در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢٩٩ - عبادت موجودات

چه را كه خلق كرده همراه با نور و جان و حيات خلق كرده است. پس تمام موجودات تسبيح ميگويند ولى ما گوش مناسبى براى شنيدن صداى آنها نداريم.

سيد قطب، كه جمال عبدالناصر او را شهيد كرد، در تفسير فى ظلال القرآن، براى اين گونه آيات، تفسير ويژه‌اى آورده است.[١] او آياتى را كه مشتمل بر سجده و تعظيم موجودات يا تسبيح موجودات است به معناى ربط و وابستگى وجودى اشياء به خالق تفسير كرده است.

ايشان ميفرمايد: مهم نيست كه ما بگوييم نجم ستاره است يا گياه. نجم و شجر از باب نمونه ذكر شده و مراد اين است كه تمام موجودات عالم: انسانها، ملائكه، جن، حيوانات، نباتات و حتى جمادات در عمق ذاتشان يك رابطه‌اى با خدا دارند. اين مطلب از آيات ديگر نيز استفاده ميشود. اين رابطه نيز ذاتى است و با اين عنوان شناخته ميشود: «علاقه عبوديت از طرف موجودات و علاقه ربوبيت از طرف خدا». خداوند، ربّ تمام موجودات است. ربوبيت خداوند يك حقيقت تكوينى است و تمام موجودات نيز تكويناً عبد خدا هستند.

لازمه اين كلام آن است كه تمام موجودات بايد حى و زنده باشند. موجود بيروح و غيرزنده نميتواند علاقه روحى و معنوى داشته باشد. لازمه ديگر، اين است كه تمام موجودات به يكديگر مرتبط هستند. همه كائنات به هم مربوطاند و همگى با خدا رابطه عبوديت دارند.

[١]. سيد قطب، فى ظلال القرآن، الجزء السابع و العشرون، ص ١١٤.