در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢٧١ - تفسير سوره الرحمن
سياق كلى آن به سورههاى مكى بيشتر شبيه است.[١]
عدهاى نيز معتقدند بيشتر آياتش در مكه و برخى در مدينه نازل شده است و امكان دارد دوبار به صورت كامل نازل شده باشد: يك بار در مكه و يك بار در مدينه. در تفسير ابن عاشور به برخى از اين اقوال اشاره شده است.[٢]
البته وقتى انسان اين سوره را مىخواند، از سياق سوره به دست مىآيد كه اين سوره يك جا نازل شده است. برخى سورهها به صورت پراكنده و در مناسبتهاى مختلف نازل مىشد و بعد پيامبر اكرم (ص) محل آيات را تعيين ميكردند. اما بعضى از سورهها نيز يك جا و كامل نازل ميشد. لحن آيات و سياق سوره الرحمن بيانگر آن است كه اين سوره يكجا نازل شده است. در تفاسير به اين مطلب تصريح نشده است و گاه خلاف آن را گفتهاند، ولى وقتى آدم سوره الرحمن را قرائت مىكند، مىبيند كه يك كلام پيوسته است. از اول تا آخر يك كلمه است. با «الرحمن» شروع و با تَبَارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ تمام مىشود.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ[٣]
آيه يك
الرَّحْمَنُ
زمخشرى، «الرحمن» را مبتدا و «علّم القرآن» و آيات بعدى را
[١]. طباطبائى، الميزان، ج ١٩، ص ٩٤.
[٢]. ابن عاشور، التحرير و التنوير، ج ٢٧، ص ٢١٥.
[٣]. تفسير آيه بسم الله، در فصلهاى قبل بيان شده است.