در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢٣ - فضيلت سوره حمد

به ياد آورد و نماز گذارد[١]؛

١٥- نوح در هنگام طوفان گفت: به نام خدا بر آن سوار شويد و هنگام حركت و توقف كشتى، ياد او كنيد[٢]؛

١٦- سليمان نامه خود را به بلقيس با اين جمله آغاز نمود[٣]؛

١٧- كسى كه مانع مساجد خدا گردد و نگذارد در آنها نام خدا را به ياد آرند، از همه كس ظالمترست.[٤]

قرآن با اين آيات، اين جمله زيبا و شعار محكم را در ميان مردم رواج داد، و خداوند را از گوشه عزلت و انزوا، كه عرب‌ها براى او تهيه ديده بودند، بيرون آورد و همه كارها را به دست او داد و خدايان ساختگى كه به زعم عرب‌ها هر يكى به گونه‌اى اختيارات را در دست گرفته بودند، و زمين را مقهور و فرمانبردار كرده بودند- و در پندار اينان اگر خدا كارى انجام مى‌داد، كارى بود كه بت‌ها مى‌خواستند- بر اين همه قلم بطلان كشيد و خداوند را در عرش خدايى مستقر و استوار دانست.

چند نكته در مورد بسم الله‌

اين جمله زيبا در تفاسير به تدريج مورد بحث و گفتگوى زيادى واقع شد كه چند نمونه را يادآور مى‌شويم:

سخن اول: هنگامى كه قرآن را ورق مى‌زنيم مى‌بينيم كه جمله‌

[١]. همان، آيه ١٤- ١٥.

[٢]. سوره هود، آيه ٤١.

[٣]. سوره نمل، آيه ٣٠.

[٤]. سوره بقره، آيه ١١٤.