در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢٤ - فضيلت سوره حمد

پر جذبه و زيباى «بسم‌الله» با رسم الخط خاصى (با حذف الف بسم) در اول هر سوره، غير از سوره توبه، تكرار شده است، راستى چرا اين همه تكرار؟

هنگامى كه به تفاسير مراجعه مى‌كنيم، مى‌بينيم در اين زمينه مطالب، پرسش‌ها و پاسخ‌هاى زيادى وجود دارد از قبيل:

١- آيا همراه نزول ساير آيات قرآن، «بسم الله» هم نازل شده و در هر سوره آمده است؟

٢- آيا «بسم الله» در هر سوره جزء آن سوره است يا آيه مستقلى است؟ شروع سوره با «بسم الله» است يا با آيه پس از «بسم الله»؟

٣- آيا «بسم الله» يك آيه كامل است يا جزء آيه بعد است؟

برخى گفته‌اند بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ‌ جزء قرآن نيست يا لااقل جزء هر سوره از سوره‌هاى قرآن نيست؛ بلكه كلام و جمله‌اى زيبا، پرمعنا و متبرك است كه طبق دستور اسلام در اول هر كار و آغاز هر چيزى قرار مى‌گيرد، بدون آن كه جزء آن كار باشد. سخنى را شروع مى‌كنند، مطلبى را مى‌خواهند بنويسند، ساختمانى را مى‌خواهند بسازند، مى‌خواهند مسافرتى بروند، همه اين كارها را با «بسم الله» شروع مى‌كنند؛ اما بسم الله جزء اين كارها نيست.

مثال روشن‌تر اين كه شما نامه‌اى را به كسى مى‌نويسيد و در اول آن جمله‌ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ‌ را ذكر مى‌كنيد، اين جمله جزء نامه شما نيست، بلكه شروع مباركى است كه طبق احساس وظيفه در آنجا آوردهايد. ذكر و نوشتن «بسم الله» در آغاز سوره‌هاى قرآن نيز چنين است.