در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢٢٢ - مفاسد خانوادگى
اگر چهار شاهد عادل گفتند كه ما ديدهايم كه فلانى زنا كرده است و تمام شرايط لازم- كه گفته شده- فراهم بود، اين زن بدكاره را در خانه حبس كنيد تا اين كه مرگش فرا رسد يا اين كه خداوند براى او راهى را معين فرمايد.
جمله أَوْ يجْعَلَ اللّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا نشان دهنده موقت بودن حكم حبس در خانه است و بر اين نكته دلالت دارد كه اين آيه نسخ خواهد شد ولى تا آمدن حكم بعد مىبايست به اين دستور عمل شود.
گفته شده است كه اين آيه نسخ شده است به نسخ قبل از عمل[١]، يعنى هيچ زنى نبوده كه به جرم زنا در خانه حبس مخلد شود.
برخى گفتهاند[٢] چرا در آيه از تعبير (لهن) كه دلالت بر انتفاع مىكند استفاده شده است؟ پاسخ اين است كه اولًا معلوم نيست در همه جا «لام» در مقابل «على» و به معناى انتفاع باشد. ثانياً اين كه هر حكم ديگرى بجز حبس ابد مىتواند به سود مجرم و مطابق رضايت او باشد. مثلًا در اوايل انقلاب گاهى برخى از قضات احكام سنگين صادر مىكردند و كسى را مثلًا به پنجاه سال زندان محكوم مىكردند. يك وقت صحبتى شد و مرحوم امام گفتند اين قضات زندان را نمىفهمند، چون زندان نرفتهاند. مگر مىشود يك شخص پنجاه سال در زندان دوام بياورد. بر فرض هم كه زنده بماند وقتى بيرون بيايد ديگر آدم مخصوصى خواهد شد، آدم سالم و معمولى نخواهد بود، لذا به
[١]. جصاص، احكام القرآن، ج ٢، ص ١٣٥ و ج ٣ ص ٣٣٣.
[٢]. خويى، البيان فى تفسير القرآن، ص ٣١١.