در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢٠٩ - ارث زن و شوهر

همسر يا همسران ديگرش فرزند يا فرزندانى دارد، همسر يا همسرانش يك هشتم از اموال او را به ارث مى‌برند.

مِّن بَعْدِ وَصِية تُوصُونَ بِهَا أَوْ دَينٍ‌؛ و اين تقسيم اموال بايد پس از عمل به وصيت يا پرداخت ديون باشد.

قبل از نزول اين آيات و در زمان عرب جاهلى، نه تنها به زن چيزى به عنوان ارث نمى‌دادند بلكه اگر فرزندى نداشت، پسر زنِ ديگر، او را براى خود بر مى‌داشت و زنِ پدر را مانند مال پدر تصاحب مى‌كرد. پيامبر اكرم (ص) فرمودند: زن كالا نيست، بلكه انسان است و ارث مى‌برد، منتها با توجه به مصالحى كه اجمالًا عرض شد، نسبت به مرد ارث كمترى مى‌برد.[١]

در مورد ارث زن از شوهر اين مسأله مطرح مى‌شود كه آيا زن از تمام تركه ارث مى‌برد يا از بعض آن؟ ظاهر آيه اين است كه از تمام آن ارث مى‌برد، يعنى از زمين، خانه، باغ و مزرعه. اما مشهور علماى شيعه- رضوان الله تعالى عليهم- مى‌گويند زن از زمين ارث نمى‌برد و فقط از اعيان ارث مى‌برد.[٢]

برخى معتقدند حكم زنى كه اولاد دارد با زنى كه فرزند ندارد تفاوت دارد.[٣] ممكن است زنى عمر خود را در خانه شوهر گذرانده و صاحب اولاد هم شده است؛ اما يك وقت زن جوانى است كه فاقد اولاد

[١]. راوندى، فقه القرآن، ج ٢، ص ٣٤٧؛ طبرى، جامع البيان، ج ٤، ص ٣٤٩.

[٢]. كلينى، الكافى، ج ٧، ص ١٢٧؛ شيخ طوسى، الاستبصار، ج ٤، ص ١٥٢؛ امام باقر: النساء لايرثن من الارض و لا من العقار شيئا.

[٣]. محقق حلى، شرايع الاسلام، ج ٤، ص ٣٤.