در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ١٣٩ - رابطه تقوا و خلقت انسان

وَاحِدَة وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا چند نظر بهطور اجمال بيان كردهاند:

نظريه مشهورى كه بسيارى از مفسرين عامه و خاصه معتقدند كه‌ خَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا يعنى حوّا از بدن آدم- مثلًا ضلع او- خلق شده است‌[١]؛ نظريه ديگر اين كه حوا از خميره و طينت آدم [كه اضافه بود] خلق شده است؛ عقيده سوم اين است كه حوّا نيز از جنس آدم بوده و انسان است‌[٢]، يعنى از جنس حيوانات ديگر نبوده است. ابن عاشور اين ديدگاه را رد مى‌كند.[٣]

ديدگاه ديگرى كه ما احتمال داديم اين بود كه ممكن است حوّا به سبك شبيهسازى كه امروزه مرسوم شده آفريده شده باشد، به اين معنا كه از سلول بدن آدم يا يكى از اعضاى بدن او شبيهسازى شده باشد. البته گفتيم كه در اين شبيهسازى كه امروزه مرسوم است هيچ گاه نمى‌توان از مرد، زن را به وجود آورد؛ اما اصل مطلب محال نمى‌باشد و قدرت خداوند ممكن است بر آن تعلّق گرفته باشد. اگر اين معنا را قبول كنيم مشكل ارتباط فرزندان آدم و چگونگى ازدواج آنها با يگديگر نيز حل مى‌شود، چون ممكن است همين شبيهسازى در مورد برخى از فرزندان حضرت آدم (ع) نيز فرض شود.

نكته ديگرى كه قبلًا نيز به آن اشاره شد، اين است كه در برخى از آيات به جاى «خلق»، «جعل» ذكر شده است. مثلًا در سوره اعراف مى‌فرمايد: هُوَ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَة وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا. در

[١]. ر. ك: فخر رازى، التفسير الكبير، ج ٩، ص ١٦١.

[٢]. ر. ك: طباطبايى، محمدحسين، الميزان، ج ٤، ص ١٣٦.

[٣]. ابن عاشور، التحرير و التنوير، ج ٤، ص ٢١٦.