در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ١١٨ - حروف زائده

مهيا ساختهايم كه نهرهايى از زير آن جارى مى‌شود.

كُلَّمَا رُزِقُواْ مِنْهَا مِن ثَمَرَة رِّزْقاً قَالُواْ هَذَا الَّذِي رُزِقْنَا مِن قَبْلُ‌: (كلما) ظرف است كه به معنى هر وقت مى‌باشد، يعنى مؤمنان هر موقع از نعمت‌هاى بهشت به آنها داده مى‌شود مى‌گويند اين همان چيزى است كه از قبل به ما داده شده بود.

ثَمَرَة: به معنى ميوه است و نكره بودن آن دلالت بر يك ميوه‌اى خاص مانند يك انار نمى‌كند، بلكه مراد يك نوع ميوه است نه يك دانه انار[١]، لذا نكره بودن دليل بر وحدت نمى‌باشد.

اين كه بهشتيان مى‌گويند: هَذَا الَّذِي رُزِقْنَا مِن قَبْلُ‌ به چه معناست؟

عده‌اى گفته‌اند: وقتى ميوه بهشتى چيده مى‌شود، همانند همان ميوه، جايگزين آن مى‌شود لذا مى‌گويند: اين همان چيزى است كه از قبل به ما داده شده است. برخى همچون ابن عباس گفته‌اند: (هذا الذى رزقنا من قبل فى الدنيا) يعنى اين همانند آن ميوه‌اى است كه در دنيا و قبل از اين خوردهايم.

ديدگاه عده‌اى اين است كه مراد همان چيزى است كه در دنيا به ما بشارت داده شده است.

عده‌اى هم قائلند كه ميوه‌هاى بهشتى در رنگ، بو و مزه همانند آن ميوه‌هايى است كه از قبل به ما داده شده است.[٢]

[١]. حقى البروسى، روح البيان، ج ١، ص ١١٦.

[٢]. طبرسى، مجمع البيان، ج ١، ص ١٦٢.