در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ١٠٤ - بحثى راجع به تقوا
وَمَا هُم بِمُؤْمِنِينَ[١]، زيرا آنها از لحاظ ظاهرى ايمان آوردند و اعمال ظاهرى را انجام مىدادند اما اين ايمان و عبادات هنوز در قلب آنها رسوخ پيدا نكرده است و از راه خدعه با خداوند برخورد مىكنند. اينان بايد بدانند خداوند به اعمال و اموال آنها نگاه نمىكند بلكه به قلوب آنها نگاه مىكند.
ب) آيه خطاب به تمام مردم باشد و آنها را دعوت به عبادت و اطاعت خداوند مىكند.[٢] البته مىتوان ميان اين دو وجه جمع كرد و گفت: (يقولون آمنا) از نوع بيان مصداق است و مفهوم كلى آن تمام مردم را در بر مىگيرد.
لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ: شايد شما با عبادت و پرستش خداوند متقى شويد.
تقوى چيست؟
آيا با صرف انجام اعمال عبادى و اقرار به ربوبيت خداوند، فرد متقى مىشود؟ ما در ظاهر نماز مىخوانيم، خمس مىدهيم، حج به جاى مىآوريم، اما هنوز متقى نيستيم، زيرا آن اوصافى را كه خداوند براى متقين ذكر فرموده، در وجود ما نيست يا اگر باشد ما در مرتبه خيلى پايين هستيم، ممكن است مؤمن باشيم، اما متقى نيستيم.
خداوند متعال در اين آيه يكى از راههاى رسيدن به تقوى را عبادت بيان مىكند. البته عباداتى كه نه به خاطر عادات يا منفعت باشد، بلكه از سر تسليم و خضوع در مقابل خداوند باشد. فرد عبادت
[١]. سوره بقره، آيه ٨.
[٢]. رشيد رضا، المنار، ج ١، ص ١٠٨.