راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٨٠ - بيان خشم و كين در راه خدا
بنابراين آنچه بيشتر مايل است و كشش قلبى دارد، آن است كه مخالفت كند، زيرا گاهى اهانت و درشتى به گنهكار، از روى كبر و خود خواهى و كامجويى به وسيله اظهار برترى و ظاهر الصّلاحى است و گاهى مداراى با وى از باب چاپلوسى و به دست آوردن دل اوست تا بدان وسيله به هدف مورد نظرش برسد و يا براى ترس از اين است كه احتمال كم و زيادى مىدهد كه مقامش يا مالش به خطر بيفتد و تمام اينها در اثر اشارات شيطان و از اعمال اهل آخرت بدور است. پس هر كه به اعمال دينى علاقهمند است درباره اين مسائل دقيق بررسى و راجع به اين حالات مراقبت جدى به عمل مىآورد و دل انسانى كه درباره آن فتوا مىدهد، گاهى در اجتهادش به حق مىرسد و نظرش درست است و گاهى هم خطا مىكند و گاهى بر طبق هوا و ميل خود با علم و آگاهى عمل مىكند و گاهى به حكم غرور و از روى نادانى اقدام مىكند و گمان مىبرد كه عملش براى خداست و راه آخرت را مىپيمايد. بزودى اين دقايق در كتاب غرور از بخش مهلكات بيان خواهد شد. و روايت ذيل دليل بر سبك بودن جرم گناهى است كه شخص ناآگاه در رابطه بين خود و خدا مرتكب شده است: «مرد شرابخوارى را چند مرتبه در حضور رسول خدا (ص) حدّ زدند. باز به حال اول برمىگشت. يكى از صحابه گفت: خدا او را لعنت كند چقدر زياد شراب مىنوشد! پيامبر (ص) فرمود: در برخورد با برادر مسلمانت، ياور شيطان مباش.»«٦٩». يا عبارتى به اين مضمون، و اين حديث بر اين مطلب اشاره دارد كه مدارا كردن بهتر از پرخاش و درشتى است.
صفاتى كه در مورد انتخاب رفيق بايد رعايت شود.
بدان كه هر آدمى شايستگى رفاقت را ندارد پيامبر (ص) فرمود: «هر كسى بر راه و روش دوستش است. بنابراين شما بايد دقت كنيد كه با چه كسى دوستى مىكنيد.»«٧٠» از
[٦٩] اين حديث را احمد در جلد ٢، صفحه ٣٠٠، کتاب خود از ابوهريره و همچنين بخاري و ابوداوود نقل کردهاند.
[٧٠]- اين حديث را ابوداوود در سنن، ج ٢، ص ٥٥٩ از حديث ابوهريره نقل کرده و کليني در کافي، ج ٢، ص ٣٧٥، و ٦٤٢ آورده است.