راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٨٦ - بيان خشم و كين در راه خدا
اصحاب موسى (ع) و پدرش از اصحاب فرعون بود بىخبرىي وقتى كه سواران فرعون به موسى (ع) رسيدند وى از ايشان عقبتر ايستاد تا پدرش را نصيحت كند و او را به پيروى از موسى (ع) وا دارد. پدرش به راه خود ادامه داد در حالى كه او اصرار بر ردّ نظر وى داشت تا اين كه به كنار دريا رسيدند و بالاخره هر دو با هم غرق شدند. اين قضيّه را به اطّلاع موسى (ع) رساندند. فرمود: او در رحمت خداست. ولى عذاب وقتى كه نازل شد، هر كه نزديك گنهكار باشد، هيچ چيز مانع گرفتار شدن او به عذاب نمىشود.»«٨٢»
در روايت صحيح از امام صادق (ع) است كه فرمود: «با اهل بدعت مصاحبت و مجالست نكنيد كه از نظر مردم يكى از آنها خواهيد بود. گفت: رسول خدا (ص) فرموده:
هر كسى بر آيين دوست و رفيقش مىباشد.»«٨٣»
غزّالى گويد: در مورد ترغيب بر ديندارى دوست، گفتهاند: همواره به خاطر داشته باشيد كه دوستانى مخلص اختيار كنيد. آنهايى كه در كنار ايشان قرار مىگيريد، زيرا كه آنان در وقت راحتى، زينت شما و در وقت گرفتارى پشتيبان شما هستند. كار دوستت را به بهترين صورت حمل كن تا وقتى كه از وى خلاف آن صادر شود از دشمن فاصله بگير و از دوست هم بر حذر باش، مگر دوست امين، و كسى جز آدم خدا ترس، امين نمىباشد. با شخص تبهكار دوستى مكن كه از تبهكاريهايش خواهى آموخت و او را از اسرارت آگاه مكن و با كسانى در كارت مشورت كن كه از خداى تعالى مىترسند. و اما رفاقت با كسى كه حريص بر دنياست زهر كشنده است، زيرا طبيعتها بر اساس مشابهت و تقليد سرشته شده، بلكه طبع آدمى ناخود آگاه از طبع ديگرى تأثير مىپذيرد. بنابراين همنشينى با شخص حريص آدمى را گرفتار حرص مىكند و همنشينى شخص زاهد باعث دورى از دنيا مىشود. از اين رو همنشينى با طالبان دنيا، مكروه و همنشينى با دلبستگان به آخرت، مستحبّ است.
على (ع) فرمود: «طبيعتها را با همنشينى كسى كه از او شرم دارد زنده كنيد.»«٨٤»
٨٢ و ٨٣ – کافي، ج ٢، ص ٣٧٤ – ٣٧٥.
[٨٤]- به مأخذ اين حديث دست نيافتم.