راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٠٥ - ١- مهمترين آفت آن ناتوانى بر كسب حلال است،

همسر است بيشتر اوقات دست به كارهاى ناپسند زده از خواسته زنش پيروى مى‌كند و آخرتش را به دنيايش مى‌فروشد. در خبر است:

«همانا بنده خدا در نزد ميزان با وجود اين كه حسناتش به قدر كوههاست بازداشت مى‌شود و از سرپرستى و اداره خانواده و مالش پرسيده مى‌شود كه از كجا آورده و در كجا صرف كرده استي تا آنجا كه اين كمبودها تمام اعمال او را از بين مى‌برد و حسنه‌اى برايش نمى‌ماند. آنگاه فرشته‌اى صدا مى‌زند: اين است آن كسى كه خانواده‌اش حسنات او را در دنيا خورده‌اند و او امروز در گرو اعمالش است.»«٧٦»

گويند: نخستين چيزى كه در روز قيامت باعث گرفتارى انسان مى‌شود زن و فرزند است او را در محضر خدا نگاه مى‌دارند و مى‌گويند: پروردگارا حق ما را از او بگير، زيرا او آنچه را نمى‌دانستيم به ما نياموخت و از راه حرام به ما غذا مى‌داد و ما بى‌اطّلاع بوديم.

پس خداوند از او انتقام مى‌گيرد.

يكى از پيشينيان مى‌گويد: هر گاه خداوند براى بنده‌اى بدى را مقرّر فرمايد، نيشهايى را در اين دنيا بر او مسلّط گرداند تا او را بگزد- يعنى خانواده را.

پيامبر (ص) فرمود: «هيچ كس خداى سبحان را با گناهى بزرگتر از نادانى زن و فرزندش ديدار نكند.»«٧٧»

بنابراين، اين يك آفت همگانى است و كمتر كسى است كه از اين آفت رها شود، مگر كسى كه مال ارثى و يا كسب حلالى داشته باشد و راه قناعت در پيش گيرد تا بتواند به آنچه دارد بسنده كند، پس چنين كسى و يا شخص پيشه‌ورى كه توان كسب حلال از راه مباح دارد، از آن آفت در امان خواهد بود.

آفت دوّم، كوتاهى از اداى حقوق‌

و عدم تحمّل اخلاق و آزار ايشان است. اين آفت كمتر از آفت اوّل عموميّت دارد، زيرا دفع آن براى انسان آسانتر از دفع آفت اوّل‌