راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٢٣ - باب پنجم در دلسوزى تاجر نسبت به امور مربوط به دين و اهتمام به آخرتش
خداوند نصيب تو كرده به طور فراوان، حلال و پاك، با بركت به تو خواهد رسيد.»«٢٥»
از امام صادق (ع) است كه فرمود: هر گاه كالا و يا چيز ديگرى خريدى، الله اكبر بگو«٢٦» و سپس بگو: «اللّهمّ انّى اشتريته التمس فيه من فضلك فصلّ على محمّد و آل محمّد و اجعل لى فيه فضلا، الّلهمّ انّى اشتريته التمس فيه من رزقك فاجعل لى فيه رزقا، و بعد، هر قسمتى را سه بار تكرار كن»«٢٧» غزالى گويد: «هر كس دنيا را براى كمك به آخرت بطلبد، چگونه ممكن است منفعت آخرت را از دست داده باشدي در حالى كه بازار، مسجد و خانه براى او يك حكم دارد، و نجات و خلاصى تنها در گرو تقواست. پيامبر (ص) فرمود: «هر جا كه هستى از خدا بترس»«٢٨». بنابراين، وظيفه تقوا از كسانى كه خود را براى دين آماده كردهاند در هيچ زمانى گسسته نمىشود، در حالى كه زندگى و زندگانى آنها به تقوا بستگى دارد، زيرا خلاصى و منفعت خود را در اين وظيفه مىبينند. بعضى گفتهاند: هر كه خداى تعالى و آخرت را دوست دارد زنده است و هر كه دنيا را دوست بدارد هلاك شده است، و كسى كه عقل دارد به نسبت دينش جستجوگر و ژرفنگر است و آن كه احمق است صبح و شام در نگرانى به سر مىبرد.
پنجم، زياد به بازار و تجارت حريص نباشد
به اين ترتيب كه وى نخستين فردى باشد كه وارد بازار مىشود و آخرين كسى باشد كه از بازار بيرون مىرود و براى تجارت از راه دريا سفر نكند كه هر دوى اينها كراهت دارد و گفته مىشود: هر كه سفر دريا كند، در كسب روزى، نهايت تلاش را كرده است، و در خبر است: «جز براى اعمال حج،
[٢٥] کافي، ج ٥، ص ١٥٦.
[٢٦]- يعني پس از خريد، همان طوري که از مضمون دعا و سخن دانشمندان استفاده ميشود.
[٢٧]- کافي، ج ٥، ص ١٥٦.
[٢٨]- اين حديث را احمد و ترمذي و بيهقي از ابوذر با عبارت «هرجا که باشي» نقل کردهاند، و همچنين معاذ و حاکم تنها از ابوذر نقل کردهاند ولي ابن عساکر – چنان که در الجامع الصغير آمده است – از انس نقل کرده است.