راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٥١٦ - حقوق نزديكان و خويشاوندان
حسد براى دوستشان منتظر حوادث روزگارند، لغزشهاى تو را در ضمن معاشرت مىشمارند تا در وقت خشم و غضبشان با تو مقابله كنند. به دوستى كسى كه بخوبى او را نيازمودهاى اعتماد مكن، مگر آن كه در يك منزل و يك جا مدتى با او معاشرت كنى و در وقت بركنارى و حكومتش، در ثروت و فقرش او را بيازمايى و يا با يكديگر همسفر شويد و يا با درم و دينار با او داد و ستد كنى و يا گرفتارى پيدا كنى و به او نيازمند شوى، پس اگر در اين احوال از او راضى بودى، در صورتى كه بزرگسال است او را به منزله پدر خود بدان و اگر خردسال است پسر خويش و اگر هم سن تو بود او را برادر خود بشمار. اين بود خلاصه آداب معاشرت با مردم.
حقوق نزديكان و خويشاوندان
رسول خدا (ص) فرمود: «خداى تعالى مىفرمايد: منم بخشنده و اين است خويشاوند، نام او را از نام خودم مشتق كردهام، پس هر كه صله رحم كند به او بپيوندم و هر كه قطع رحم كند من از او قطع كنم.»«٣٦٥»
آن حضرت فرمود: «هر كه خشنود مىشود كه دنبال سرش حرف بد نزنند و عمرش طولانى و روزىاش زياد شود بايد صله رحم كند و از خدا بپرهيزد.»«٣٦٦»
به رسول خدا (ص) عرض شد: «بالاتر از همه مردم كيستي فرمود: آن كه بيش از همه تقواى الهى دارد و از همه كس بيشتر صله رحم مىكند و امر به معروف و نهى از منكرش بيشتر است.»«٣٦٧»
[٣٦٥] اين حديث را بغوي در مصابيحالسّنه، ج ٢، ص ١٥٨، با همين عبارت نقل کرده و بخاري در، ج ٨، ص ٧، با اختلاف در عبارت از حديث عايشه روايت کرده است.
[٣٦٦]- مسند احمد، ج ٣، ص ١٥٦، از حديث انس، و صحيح بخاري، ج ٨، ص ٦؛ و جامع ترمذي، ج ٨، ص ١١١ و – به طوري که در مجمعالزوائد آمده – آن را عبدالله بن احمد و بزّاز به سند صحيح نقل کردهاند.
[٣٦٧]- اين حديث را احمد در، ج ٦، ص ٤٣٢، مسند خود از حديث درّة بنت ابي لهب به اسناد حسن نقل کرده است.