راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٢٤ - باب پنجم در دلسوزى تاجر نسبت به امور مربوط به دين و اهتمام به آخرتش
عمره و يا جهاد، نبايد به سفر دريا رفت.»«٢٩»
در خبر است: «بدترين جاها، بازارهاست و بدترين بازاريها نخستين كسانى هستند كه به بازار وارد و بعد از همه خارج مىشوند.»«٣٠»
و كمال احتراز آن است كه مواظب باشد هر وقت نيازش بر آورده شد از بازار برگردد و به تجارت آخرت مشغول شود. صالحان پيشين چنين بودند بعضى از آنها چنان بودند كه هر گاه يك دانگ استفاده مىكردند، قناعت كرده و باز مىگشتند و بعضى از ايشان بعد از ظهر و برخى پس از عصر بر مىگشتند و بعضى بودند كه فقط يك و يا دو روز در هفته، كار مىكردند و به همين مقدار بسنده مىنمودند.»
مىگويم: در كافى از امام صادق (ع) وارد شده است كه فرمود: «هر كه در راه كسب بيدار خوابى كشد و چشمش بهره لازم را از خواب نبرد، چنين كسبى حرام است.»«٣١»
و از آن حضرت نقل شده است كه فرمود: «صنعتگران اگر تمام شب را بيدار خوابى بكشند، حرام است.»«٣٢»
و از آن حضرت نقل است: «هر كه روزى كم را ناچيز شمارد، از رزق زياد محروم خواهد شد.»«٣٣»
در مصباح الشريّعه«٣٤» از آن حضرت نقل شده است كه فرمود: «همانا خداى تعالى به بندگانش لطف كرده كه به ايشان اجازه كسب و جنب و جوش در راه زندگى را داده تا وقتى كه از حدود آن تجاوز نكنند و واجبات الهى و سنتّهاى پيامبر خدا (ص) را در تمام
[٢٩] اين حديث را ابوداوود در سنن، ج ٢، ص ٦ از قول عبدالله بن حمزه نقل کرده است.
[٣٠]- اين حديث را ابونعيم در کتاب حمرة المساجد از قول ابن عباس چنين نقل کرده: «مبغوضترين جاها نزد خدا بازاريها در نزد خدا کساني هستند که پيش از همه وارد بازار و بعد از همه خارج شوند» - المغني – اوّل حديث را حاکم در مستدرک، ج ٢، ص ٨ نقل کرده است.
[٣١]- کافي، ج ٥، ص ١٢٧، در بعضي نسخهها به جاي حظها، حقها (حق چشم) آمده؛ تهذيب، ج ٢، ص ١١١.
[٣٢]- کافي، ج ٥، ص ١٢٧.
[٣٣]- اين حديث قبلاً گذشت.
[٣٤]- باب هشتاد و هفتم.