راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٦٤ - باب هفتم در مسائل متفرّقهاى كه بسيار مورد نيازند
فراغت يافتن براى عبادت باشد، پس دوستىاش در راه خداست و حتى هر گاه كسى را دوست بدارد كه به او انفاق مىكند و لباس و خوراك و مسكن او را فراهم و تمام نيازهاى دنيوى او را برآورده مىسازد، و هدفش از تمام اينها كسب فراغت براى انجام كارهاى علمى و عملى به منظور تقرّب به خدا باشد، پس او دوستدارنده در راه خداست. گروهى از پيشينيان بودهاند كه جمعى از توانگران زندگى آنها را تامين مىكردند و هر دو طرف دوستىشان در راه خدا بوده است.
علاوه بر اينها مىگوييم: هر كه با زن صالحهاى ازدواج كند تا از وسوسه شيطان حفظ شود و بدان وسيله دينش را پاس دارد يا فرزند صالحى بياورد كه براى او دعا كند و همسرش را دوست بدارد از آن جهت كه وسيله رسيدن او به مقاصد دينى است، پس او دوستدار راه خداست. از اين رو در اخبار براى انفاق به خانواده اجر و ثواب فراوانى در نظر گرفته شده، حتّى براى لقمهاى كه انسان در دهان همسرش مىگذارد.«٥٩»
حتّى مىگوييم: هر كه به دوستى و رضاى خدا و لقاى او در سراى آخرت مشهور باشد، هر گاه ديگرى را دوست بدارد دوستىاش در راه خداست، زيرا تصور نمىشود كه او چيزى را دوست بدارد مگر به خاطر مناسبت داشتن آن با آنچه در نزد او محبوب است، يعنى رضاى خداى عزّ و جلّ.
علاوه بر اينها نيز مىگويم: هر گاه دو محبت در دل او جمع شود: محبت خدا و محبت دنيا و در يك نفر هر دو مقصود جمع باشد به حدى كه شايستگى داشته باشد تا به وسيله او هم به خدا و هم به دنيا توسّل جويد، پس هر گاه او را دوست بدارد به خاطر آن كه براى هر دو امر صلاحيت دارد، او از جمله دوست داران در راه خداست، مانند كسى كه استادش را دوست مىدارد چرا كه هم علم دين به او مىآموزد و هم آن كه با مواسات در مال مشكلات دنيوى او را برطرف مىكند. پس او را از آن نظر دوست مىدارد كه در طبع وى آسايش دنيا و سعادت آخرت را مىجويد و او وسيله رسيدن به آنهاست.
[٥٩] اين حديث قبلاً از بخاري و ديگران گذشت.