پيامبر (ص) فرموده است: «از هم دورى نكنيد و با هم دشمنى و حسد نورزيد و از هم جدا نشويد و اى بندگان خدا برادر هم باشيد مسلمان برادر مسلمان است نبايد به برادرش ستم روا دارد و نبايد او را محروم و سركوب كند، همين قدر در بدى شخص بس كه برادر مسلمانش را تحقير كند.»«٢٨» و بدترين تحقير نزاع و جدال است، زيرا كسى كه سخن ديگرى را ردّ كند او را به جهل و نادانى و يا غفلت و ناآگاهى از حقيقت نسبت داده و تمام اينها تحقير كردن و ايجاد كينه و رنجش است.

در حديث ابو امامه باهلى است كه مى‌گويد: «رسول خدا (ص) در حالى كه ما مجادله مى‌كرديم سر رسيد. وقتى مجادله ما را ديد خشمگين شد و گفت: مجادله را ترك كنيد، به دليل خير و فايده اندكش و چون باعث ايجاد دشمنى ميان دوستان مى‌شود.»«٢٩»

يكى از بزرگان مى‌گويد: هر كه به دوستان بدگويى و با آنان مجادله كند، مروّتش اندك و كرامتش نابود شود.

عبد الله بن حسن مى‌گويد: مبادا با ديگران مجادله كنى، زيرا تو از مكر آدم صبور و يا برخورد ناگهانى شخص فرومايه بركنار نيستى. يكى از پيشينيان گفته است:

ناتوان‌ترين مردم كسى است كه در دوست يابى كوتاهى كند و ناتوان‌تر از او كسى است كه دوستى را كه به دست آورده است از دست بدهد. مجادله زياد باعث تضييع عمر و قطع دوستى و موجب دشمنى است به طور خلاصه مى‌توان گفت آنچه باعث مجادله مى‌شود، تفاخر به فزونى عقل و فضيلت و كوچك شمردن طرف، و بر ملا ساختن نادانى اوست و اين خود مشتمل بر گردن‌فرازى و تحقير و آزار ديگران و ناسزاگويى به سبب‌

[٢٨] به صحيح بخاري، ج ٨، ص ٢٣ و صحيح مسلم، ج ٨، ص ١٠، و کافي، ج ٢، ص ١٦٧ و الترغيب، ج ٣، ص ٥٦٦ و مسند احمد، ج ٥، ص ٢٥ مراجعه کنيد.

[٢٩]- اين حديث را طبراني در الکبير از قول ابودرداء و ابوامامه و واثلة بن اسقع و انس بن مالک تا «لقلة خيره ‌ کم خير بودنش» - به طوري که در الترغيب، ج ١، ص ١٣١ آمده است – نقل کرده‌اند و از اين جا تا آخر حديث را ابومنصور ديلمي در مسندالفردوس – به طوري که در المغني آمده – از حديث امامه، نقل کرده است.