راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٥٤ - حقوق مسلمانان
واجب است و در هيچ حال ساقط نمىشود، مگر به وسيله واجبى كه مهمتر از آن باشد.
پيامبر (ص) فرمود: «هر دروغى نوشته مىشود جز آن دروغى كه مرد در جنگ بگويد زيرا جنگ نيرنگ است و يا آن كه بين دو تن دروغ بگويد تا آنها را آشتى دهد و يا براى خوشحال كردن زنش دروغ بگويد.»«٤٩»
مىگويم: از طريق خاصّه (شيعه) روايتى است در كافى از حبيب احول كه مىگويد:
از امام صادق (ع) شنيدم كه مىفرمود: «آن صدقهاى را كه خدا دوست دارد همان اصلاح بين مردم است، زمانى كه رابطه بين آنها تيره شود، و نزديك ساختن آنان به يكديگر است وقتى كه از هم دور شوند.»«٥٠»
همچنين روايت صحيحى در كافى از هشام بن سالم به نقل از امام صادق (ع) آمده است كه فرمود: «اگر بين دو نفر را اصلاح كنم بهتر از آن است كه دو دينار صدقه بدهم.»«٥١»
از مفضّل نقل شده كه مىگويد: امام صادق (ع) فرمود: «هر گاه بين دو تن از شيعيان برخوردى مشاهده كردى از مال من (براى رفع اختلاف آنان) فديه بده.»«٥٢»
از ابو حنيفه سايق الحاج نقل شده كه گويد: «من و دامادم با هم درباره ميراثى درگير بوديم. مفضّل به ما رسيد، ساعتى كنار ما ايستاد آنگاه گفت: با من تا منزلم بياييد! ما رفتيم و او با چهار صد درهم ما را صلح داد و آن مبلغ را به ما داد و از هر كدام نسبت به ديگرى تعهّد گرفت. سپس گفت: بدانيد كه اين پول از مال شخصى من نبود بلكه امام صادق (ع) دستور داده است كه هر گاه دو تن از شيعيان ما در موضوعى نزاع داشتند بين آنها صلح برقرار كنم و از مال آن حضرت فديه دهم و آن مبلغ را بپردازم.
[٤٩] اين حديث را ابن سنّي در کتاب عمل اليوم و اللّيله، ص ١٦٥ به شماره ٦١٣ آورده است.
[٥٠]و ٥١- کافي، ج ٢، ص ٢٠٩، شماره ١ و ٢.
[٥٢]- همان مأخذ، همان صفحه؛ فديه دادن در اين جا مجاز است زيرا همان طوري که ديه خونبهاست و جلو خون را ميگيرد و يا همان طوري که اسير فديه ميدهد، مال در اين جا جلو نزاع را ميگيرد و هر يک از اينان با مال جلو ديگري را ميگيرند.