راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٥٢٩ - حقوق پدر و مادر و فرزند
گرياندهاى، خندان ساز.»«٤٢٤»
پيامبر (ص) فرمود: «حق برادر بزرگتر بر برادر كوچكتر همچون حق پدر بر فرزندان است»«٤٢٥» و آن حضرت فرمود: «هر گاه مركب كسى از شما چموشى كرد يا همسرش و يا يكى از خاندانش بدخلق بود در گوشش اذان بگوييد.»«٤٢٦»
مىگويم: از طريق خاصه (شيعه) در كافى به سند صحيح از ابو ولّاد حنّاط نقل شده است كه مىگويد: «از امام صادق (ع) راجع به آيه شريفه وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً«٤٢٧» پرسيدم: مقصود از اين احسان چيستي فرمود: احسان آن است كه با پدر و مادر به نيكى معاشرت كنى و آنها را مجبور نكنى تا چيزى را كه احتياج دارند از تو بخواهند، هر چند بىنياز باشند (تو وظيفهات را انجام بده) مگر خداى تعالى نمىفرمايد: لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ.«٤٢٨» راوى مىگويد: آنگاه امام صادق (ع) فرمود: و امّا يبلغنّ عندك الكبر احدهما او كلاهما فلا تقل لهما افّ و لا تنهرهما يعنى اگر تو را دلتنگ كردند به آنها اف مگو و اگر تو را زدند با آنها تندى نكن و فرمود: وَ قُلْ لَهُما قَوْلًا كَرِيماً«٤٢٩» يعنى اگر تو را زدند، بگو: خدا شما را بيامرزد، اين سخن ارزشمند و كريمانه است از جانب تو، و فرموده است: وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ من الرَّحْمَةِ«٤٣٠» فرمود:
يعنى: ديدگانت را به آنها خيره نكن بلكه با مهربانى و دلسوزى نگاه كن صدايت را از
[٤٢٤] اين حديث را ابوداوود در، ج ٢، ص ١٦، از حديث ابن عمر و ابن ماجه، به شماره ٢٧٨٢ نقل کردهاند.
[٤٢٥]- اين حديث را بيهقي در الشّعب از حديث سعيد بن عاص – چنان که در الجامع الصغير آمده – با سند ضعيف نقل کرده است.
[٤٢٦]- اين حديث را ابومنصور ديلمي در مسند الفردوس از قول حسن بن علي (ع) – به طوري که در المغني آمده – با سند ضعيف نقل کرده است.
[٤٢٧]- اسراء / ٢٣: به پدر و مادر احسان کنيد.
[٤٢٨]- آل عمران / ٨٦: هرگز به نيکي نميرسيد، مگر از آنچه دوست داريد انفاق کنيد.
[٤٢٩]و ٤٣٠- اسراء / ٢٤ و ٢٥: اگر يکي از ايشان يا هر دو نزد تو به پيري رسيدند به آنها اف مگو و تندي نکن و به آنها سخن کريمانه بگو، و از روي مهرباني براي آنها افتادگي کن.