راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٨٧ - بيان خشم و كين در راه خدا

لقمان مى‌گويد: «پسرم با دانشمندان همنشينى كن و در محضر ايشان زياد بنشين، زيرا دلها با حكمت زنده مى‌شوند، همان طورى كه زمين مرده با ريزش باران زنده مى‌شود.»«٨٥»

مى‌گويم: در كافى از امام صادق (ع) به نقل از پدران بزرگوارش (ع) آمده است كه مى‌فرمايد: «رسول خدا (ص) فرمود: سه گروهند كه همنشينى با ايشان دل را مى‌ميراند:

همنشينى با فرومايگان و سخن گفتن با زنان و نشستن با توانگران.»«٨٦»

غزّالى گويد: و اما حسن خلق مطالب مربوط به آن را علقمه عطاردى در وصيت خويش به پسرش در وقت احتضار، جمع كرده و مى‌گويد: «پسرم! اگر لازم بود كه با كسانى رفاقت كنى، با كسى رفاقت كن كه اگر خدمتى به او كردى تو را (از بدى) نگه دارد و هر گاه همراه او بودى زينت‌بخش تو باشد و اگر در فشار مالى قرار گرفتى به تو كمك كند با كسى رفاقت كن كه هر گاه درخواست خيرى از او كردى دستش را دراز كند و اگر از تو كار نيكى ديد، آن را به حساب آورد و اگر كار بدى ديد از آن جلوگيرى كند با كسى رفاقت كن كه هر وقت از او درخواستى كردى عطا كند و هر گاه خاموش بودى (تو آغاز به درخواست نكردى) او آغاز كند (پيش از درخواست، خواسته تو را برآورد) و هر گاه براى تو اتّفاق بدى بيفتد با تو همدردى كند با كسى مصاحبت كن كه هر گاه سخنى بگويى، سخنت را باور كند و هر گاه به كسى حمله بردى، حمله‌ات را تقويت كند كسى كه صدماتى از جانب او به تو نرسد، و راهها را بر تو مشتبه نسازد، و در برابر واقعيّتها تو را تنها نگذارد و اگر با هم قصد انجام كارى را كرديد، همفكرى كند و اگر در موردى اختلاف نظر داشتيد، تو را بر خود مقدّم بدارد.» گويا وى تمام حقوق رفاقت را در اين گفتار جمع كرده و مشروط به اين كرده كه تمام اينها را انجام دهد.

ابن اكثم گويد: مأمون گفت: كجا چنين دوستى پيدا مى‌شودي به او گفتند: آيا