راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٨١ - بيان خشم و كين در راه خدا

اين رو ناگزير انسان بايد خصلتهايى ممتاز داشته باشد كه باعث رغبت مردم به معاشرت با وى شوند، و آن خصلتها بر حسب فوايدى كه از معاشرت در نظر گرفته شده اهميّت دارند، زيرا معناى شرط چيزى است كه ناگزير براى رسيدن به مقصود لازم است و در ارتباط با مقصود، آن شرايط معلوم مى‌شود و غرض از معاشرت فوايد دينى و دنيوى است.

امّا فوايد دنيوى، مانند استفاده از مال يا مقام و يا صرف الفت به علّت ديدار و مجاورت، مورد نظر ما نيست.

و اما فوايد دينى ممكن است هدفهاى مختلفى داشته باشد. از آن جمله‌اند: استفاده از علم و عمل استفاده از مقام براى محفوظ ماندن از آزار كسى كه باعث پريشانى خاطر و نيز مانع عبادت مى‌شود استفاده از مال تا بدان وسيله از تضييع اوقات در راه كسب روزى جلوگيرى شود كمك گرفتن در مشكلات به طورى كه انسان در هنگام مواجه شدن با مصائب داراى پشتوانه و در شرايط مختلف داراى قوت قلبى باشد و نيز تبرّك جستن به دعا و انتظار شفاعت در آخرت. يكى از پيشينيان گويد: دوستان خودت را زياد كن، زيرا هر مؤمنى حق شفاعتى دارد و شايد تو به شفاعت او محتاج شوى و در غريب التفسير درباره قول خداى تعالى: وَ يَسْتَجِيبُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ يَزِيدُهُمْ من فَضْلِهِ«٧١»، روايت كرده‌اند كه فرمود: «اينان براى برادرانشان شفاعت و آنها را با خود وارد بهشت مى‌كنند» و گفته مى‌شود: هر گاه بنده‌اى آمرزيده شود، براى برادرانش شفاعت مى‌كند. از اين روست كه گروهى از پيشينيان مردمان را به رفاقت، همراهى و معاشرت تشويق كرده‌اند و از گوشه‌گيرى و تنهايى بر حذر داشته‌اند. پس اين بود فوايدى كه هر كدام شرايطى دارند و بدون آن شرايط حاصل نمى‌شوند، و تفصيل آنها بر كسى پوشيده نيست. امّا به اجمال بايد گفت: كسى كه براى رفاقت انتخاب‌