راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٧٣ - باب دوّم در مراتب شبهات و منشأ پيدايش آنها و تميز آنها از حلال و حرام

مى‌دانستم فرمود: آيا تو از آنچه ابو الحسن (ع) انجام مى‌داد اعراض دارىي»«٣٠» در روايت صحيح از امام باقر (ع) نقل شده است «كه از آن حضرت راجع به خريد گوشت از بازار پرسيدند در حالى كه نمى‌دانند قصّاب چه كرده است، فرمود: تمام آنها وقتى كه در بازار مسلمين بود، جاى پرسش ندارد»«٣١» يعنى وقتى كه از كسى آن را خريدى كه ظاهرش ظاهر اسلامى است، چون در بازار مسلمين است (ديگر نبايد پرسيد). در روايت

سماعه آمده است كه گفت: «از خوردن پنير و آويختن شمشير به گردن در حالى كه بند شمشير از پوست دبّاغى‌شده اسب و الاغ و چرم حيوانات است، سؤال كردم، امام (ع) فرمود: اشكالى ندارد.»«٣٢»

از امير المؤمنين (ع) نقل شده است: «درباره سفره‌اى از آن حضرت پرسيدند كه در بين راه يافتند، در حالى كه گسترده بود و گوشت و نان و پنير و تخم مرغ زيادى داشت و روى آن كاردى بود، فرمود: هر چه در آن سفره است قيمت گذارى كرده سپس مى‌خورند، زيرا آنها فاسد مى‌شود و ماندنى نيست و اگر كسى در پى آن درآمد، بهاى آن را بپردازند گفتند: يا امير المؤمنين نمى‌دانيم كه آيا سفره مسلمان است يا مجوسىي

فرمود: تا وقتى كه ندانيد تكليفى بر گردن شما نيست.»«٣٣»

غزالى گويد: «قسم سوّم، تعارض مواردى كه در صفاتى مشابهند كه همان صفات ملاك احكام مى‌باشد مثل اين كه كسى وصيّت مى‌كند مالى را به فقها بدهند و مى‌دانيم كه اين وصيّت شامل هر كسى مى‌شود كه در فقه داراى فضيلتى است ولى شامل آن كسى نمى‌شود كه يك روز و يا يك ماه است تحصيل فقه را آغاز كرده، امّا بين اين دو، مراتب بى‌شمارى است كه شك و ترديد در آنها حاصل مى‌شود، از اين رو مجتهد مطابق ظنّ خود فتوا مى‌دهد امّا اقتضاى تقوا و ورع اجتناب است و اين از مشكل‌ترين موارد