دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ١٢٦ - تحصيل عرض بلد

در جانب قطب ظاهر آن را دو ارتفاع بود .

در اين شكل ( ش[ ( ١٤ ا ب ح د] دائره افق بر قطب( ه) به وضع طبيعى نه رسم جغرافيائى كه( ا) نقطه جنوب , و( ح) نقطه شمال بر افق بود , در بلد قسم ششم كه از آفاق ذات ظل دائر است و عرض آن بيش از تمام ميل كلى و كم از ربع دور است . و( ام ح ى) دائره نصف النهار( . و ب ر د) معدل النهار بر قطب است و([ م ط([ ‌ [( ح ب ى د]( منطقة البروج بر قطب( ط) پس ( ح ك ل) مدار منقلب ظاهر است و([ م ط([ ‌ [( ح و]( ميل كلى است . و([ ح م([ ‌ [( م ك]( تمام ميل كلى است . و( ه و) مساوى است با( ح م) كه عرض بلد است . و( ح ك) ارتفاع اصغر منقلب است و( ح ا) ارتفاع اعظم آن و([ و ا([ ‌ [( ح ر ]( تمام عرض بلد , كه( و ا) ارتفاع معدل النهار است و( ح ر) انحطاط آن .

نتيجه :

( ح ك) بعلاوه( ك م) يعنى( م ح) ارتفاع قطب معدل است , و آن مساوى با( ه و) عرض بلد است , پس( م ح) عرض بلد است و هوالمطلوب .