دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٢٢١ - قبة الارض و دحوالارض

شرط صورت مذكوره براى اخراج شكل نعلى است زيرا كه سطح نعلى آنست كه دو قوس آن را احاطه كنند مثل هلالى جز اين كه هر يك از دو قوس از نصف دائره زياد باشند . در جامع بهادرى در تعريف شكل هلالى گويد : سطح هلالى آنست كه دو قوس آن را احاطه كنند يكى از جهت مقعر و يكى از جهت محدب , به شرطيكه آن هر دو قوس از نصف دائره زائد نباشند ( ص ٩ ط هند ) مال اين تعريف با تعريف اول يكى است كما لا يخفى .

حال در بيان مساله ياد شده گوييم : هر گاه دو قطعه دائره , يكى قطعه صغرى و ديگرى قطعه كبرى كه قوس قطعه كبرى كوچكتر از نصف دور باشد , و وتر هر دو قطعه مساوى يعنى هر دو بر يك وتر بوده باشند در اين صورت سهم قطعه صغرى , اطول از سهم قطعه كبرى خواهد بود . ( شكل ٢٦ )

در شكل ٢٦ , قوس اه ب از محيط دائره ايست كه مركز آن ح است . و قوس ا ر ب از محيط دائره اى كه مركز آن م است . و هر دو قوس بر يك وتر ا ب و قوس ا ر ب از دائره كبرى و كمتر از نصف دائره است . سپس از منتصف وتر كه ح است عمود ح ر ه بر وتر اخراج كنيم ( دستور تنصيف خط , ى من اولى الاصول . و دستور اخراج عمود از يك نقطه خط بر او , يا من