دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ١٣٣ - تحصيل عرض بلد

( ا ر ح) از دائره نصف النهار نصف دور است . حال بنابر تعبير قوشچى : ح ر ‌ ٢ : ح ح ط ‌ ح ح بعلاوه ط ح , تمام ارتفاع اعظم ‌ ط ح ‌ ا ط ا ر ح ‌ عرض بلد شمالى .

مثلا اگر كوكبى از ثوابت ابدى الظهور در مدارى به بعد ٢٤ از قطب معدل النهار دور مى زند , و از سمت الراس افقى به بعد ١٤ بطرف قطب خفى مى گذرد كه ارتفاع اعظم آن ٧٦ است ( ٧٦ ‌ ١٤ ٩٠ ) , لاجرم بسمت قطب ظاهر به بعد ٣٤ خواهد بود و ارتفاع اصغر آن ٥٦ ( ٥٦ ‌ ٣٤ ٩٠ ) , و تمام ارتفاع اعظم تا نصف دور( ط ح) است كه ١٠٤ مى باشد ( ١٠٤ ‌ ط ا - ح ر ا ) .

بنابر تعبير قوشچى :

عرض بلد شمالى ر ح ‌ ٢ : ح حط ‌ ٥٦ بعلاوه ١٠٤

و به تعبير جامع بهادرى چنانكه تصحيح كرديم و صواب دانستيم بدين نحو است :

عرض بلد شمالى ‌ ٨٠ بعلاوه ( ٢٨ ‌ ٢ : ٥٦ ) ٢٨ بعلاوه ٥٢ ‌ ٢ : ١٠٤

اما اگر بعبارت جامع بهادرى چنان باشد كه( نصف باقى را بر اصغر ارتفاع افزايند) نادرست خواهد بود, چه اين كه ١٠٨ ‌ ٥٦ بعلاوه ٥٢ با اين كه عرض بلد ٨٠ درجه است نه ١٠٨ درجه .