روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٣٩ - ترجمه
غضب يا به دوزخ يا به عذاب،آن كبيره باشد.ضحّاك گفت:هرچه در دنيا برآن حدّ زنند،و قيامت برآن عقاب بود،آن كبيره باشد.
حسين بن الفضل گفت:هرچه خداى تعالى آن را در قرآن كبيره خواند يا عظيم خواند آن كبيره باشد،نحو قوله: إِنَّهُ كٰانَ حُوباً كَبِيراً [١]، إِنَّ قَتْلَهُمْ كٰانَ خِطْأً كَبِيراً [٢]، إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ [٣]، إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيمٌ [٤]، سُبْحٰانَكَ هٰذٰا بُهْتٰانٌ عَظِيمٌ [٥]، إِنَّ ذٰلِكُمْ كٰانَ عِنْدَ اللّٰهِ عَظِيماً [٦]وكيع گفت:هرچه [برآن ] [٧]اصرار كنند كبيره باشد،و هرچه از آن استغفار كنند صغيره باشد از قول رسول-عليه السّلام-گرفت:
لا كبيرة مع استغفار و لا صغيرة مع اصرار.
احمد بن عاصم الأنطاكيّ گفت:گناه عمد [٨]كبيره باشد و سيّئات خطا باشد، و نسيان و اكراه و حديث النّفس [٩].سفيان ثورى [١٠]گفت:كباير آن باشد كه در او مظلمة بود ميان بندگان،و صغاير [١١]آنچه ميان خدا و بنده باشد [١٢].گفت:اين از آن خبر گرفتم كه رسول-عليه السّلام-گفت:چون روز قيامت باشد،منادى از بطنان عرش ندا كند [١٣]از قبل ربّ العزّة:اى امّت احمد!اما،آنچه ميان من و شماست به شما بخشيدم،و تبعاتى ماند كه شما را با يكديگر است به يكديگر بخشى [١٤]،و به بهشت روى [١٥]،و اين جمله كلام اهل سلف است،و معتمد آن است كه پيش از اين گفتيم كه همه گناه كبيره باشد،پس به اضافه صغيره شود [١٦].
و معتزله گفتند:چون بنده[٣٠٨-ر]اجتناب كباير كند و ارتكاب صغاير،
[١] .سورۀ نساء(٤)آيۀ ٢.
[٢] .سورۀ بنى اسرائيل(١٧)آيۀ ٣١.
[٣] .سورۀ لقمان(٣١)آيۀ ١٣.
[٤] .سورۀ يوسف(١٢)آيۀ ٢٨.
[٥] .سورۀ نور(٢٤)آيۀ ١٦.
[٦] .سورۀ احزاب(٣٣)آيۀ ٥٣.
[٧] .اساس:ندارد،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٨] .اساس:عمده،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٩] .آج،لب،فق،مر+و.
[١٠] .تب:ابو سفيان ثورى.
[١١] .آج،لب،فق:بر.
[١٢] .وز+و.
[١٣] .آج،لب،فق:ندا كنند.
[١٤] .مر،تب:بخشيد.
[١٥] .مر،تب:رويد.
[١٦] .همۀ نسخه بدلها بجز وز،مر:صغير باشد.