روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٢٠ - ترجمه

يا من يرى المتعة من دينه حلاّ و إن كانت بلا مهر
و لا يرى سبعين تطليقة تبين منه ربّة الخدر
من ههنا طابت مواليدكم فاجتهدوا فى الحمد و الشّكر
خواجه اديب علىّ بن ابي زيد الفصيحىّ اين را جوابى گفت،و هو:

بناتكم يا منكري متعة الاولى رأوها رصا في دينهم غير منكرة
إماء و أنتم ان معضتم لقولتي عبيد لهم فيما يرون مسخّرة
و فعلي [١]سكر لاست [٢]كلّ مصوّب لما قاله فى الطّاهرين ابن سكّرة
و از جملۀ مفسّران سدّى نيز اين [٣]قول گفت با آن‌كه مخالف است ما را.

قوله: وَ لاٰ جُنٰاحَ عَلَيْكُمْ فِيمٰا تَرٰاضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِيضَةِ .

حسن بصرى و ابن زيد گفت [٤]:معنى آن است كه بزه [٥]نيست بر شما در آنچه تراضى بود ميان شما از پس تعيين و تقدير مهر از زياده و نقصان و حطّ بهرى و تأخير و تأجيل آن از وقتى به وقتى و هبۀ بعضى يا جملۀ آن.

و سدّى گفت و جماعتى از قائلان به متعه كه:معنى آن است كه بزه [٦]نيست شما را در آنچه تراضى بود ميان شما در استيناف عقد پس انقضاى مدّت به عقدى جديد و مهرى نو،و به اتّفاق مراد به«اجور»مهور است،و خداى تعالى مهر را اجر خواند براى آن‌كه در برابر بضع است.و قوله: فَرِيضَةً ،نصب آن بر مصدرى [٧]باشد لا من لفظ الفعل،و شايد كه صفت مصدرى محذوف باشد،أى إيتاء فريضة،و شايد كه تمييز [٨]بود چنان كه:وهبت له المال صدقة.

و در كميّت مهر خلاف كردند،بعضى گفتند:كمتر از ده درم نباشد يا قيمت آن از زر،براى آن‌كه آنچه از اين كمتر باشد آن را مال نخوانند.و اين مذهب