اشاره‌اى به اين معنا باشد كه همان طور كه بادها قطعات پراكنده ابر را به هم پيوند مى‌دهد و آنها را بارور مى‌سازد، ارواح انسان‌ها نيز در قيامت به سوى بدن‌ها حركت مى‌كنند، ذرات پراكنده خاك به فرمان خدا جمع مى‌شود و جان مى‌گيرد.

در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم مى‌خوانيم كه يكى از يارانش عرض كرد: اى رسول خدا! «كَيْفَ يُحيِى اللَّهُ الْمَوْتى‌ وَ ما آيَةُ ذلِكَ فى خَلْقِهِ؟؛ خداوند چگونه مردگان را زنده مى‌كند و نشانه و نمونه آن در خلقش چيست؟»

پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: «اما مَرَرْتَ بِوادِىْ اهْلِكَ مُمْحِلًا ثُمَّ بِهِ يَهْتَزُّ خَضِراً؟ [١]؛ آيا از سرزمينى كه بر اثر خشكسالى هلاك شده باشد عبور نكرده‌اى، و سپس از آن عبور كنى در حالى كه از سبزى و خرمى تكان مى‌خورد»؟!

گفت: آرى، اى رسول خدا!

فرمود: «فَكَذلِكَ يُحْيِى اللَّهُ الْمَوْتى‌ وَ تِلْكَ آيَتُهُ فى خَلْقِهِ‌؛ اين گونه خداوند مردگان را زنده مى‌كند، و اين است نشانه و نمونه آن در خلقش؟» [٢]

***

در هفتمين و آخرين آيه باز سخن از فرستادن بادها به عنوان بشارتگر در پيشاپيش باران رحمت است، باز سخن از ابرهاى سنگين بارى است كه بر دوش بادها سوار مى‌شوند و به سوى سرزمين‌هاى مرده به حركت در مى‌آيند، سپس قطرات حياتبخش باران از آن فرو مى‌ريزد» (وَ هُوَ الَّذى يُرْسِلُ الرٌياحَ بُشْراً بَيْنَ يَدَىْ رَحْمَتِهِ حَتّى‌ اذا اقَلَّتْ سَحاباً ثِقالًا سُقْناهُ لِبَلَدٍ مَيِّتٍ فَانْزَلْنا بِهِ الْماءَ). [٣]

و درست در اين‌جا مى‌فرمايد: ما به وسيله آن انواع ميوه‌ها (از خاك تيره و مرده) بيرون مى‌آوريم و اين گونه مردگان را (در قيامت از قبرها) خارج مى‌سازيم شايد متذكر شويد»: (فَاخْرَجْنا بِهِ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ كَذلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتى‌ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ).

[١]. «مُمْحِل» از ماده‌ «مَحْل» (بر وزن نخل) به معناى خشكسالى و قطع باران و خشكيدن گياهان است (مجمع‌البحرين ماده‌محل).

[٢]. تفسير قرطبى و روح البيان ذيل آيه مورد بحث.

[٣]. بايد توجه داشت كه «سحاب» از نظر معنا جمعى است و لذا صفت آن «ثقال» آمده و از نظر لفظ مفرد است و لذا ضمير «سقناه» مفرد آمده است.