پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٧ - ١- معاد در ميان اقوام قبل از تاريخ

توضيحات:

١- معاد در ميان اقوام قبل از تاريخ‌

مى‌دانيم دوران زندگى بشر را به دو دوران تقسيم مى‌كنند: دورانى كه خط اختراع شده بود و انسان توانست نوشته‌هايى از خود به يادگار بگذارد، و آن را دوران تاريخ‌ مى‌نامند، و دوران قبل از اختراع خط كه طبعاً نتوانست شرح زندگى خود را به صورت تاريخ مدوّن درآورد، و آن را دوران قبل از تاريخ‌ مى‌نامند.

ولى عدم اختراع خط در آن زمان هرگز دليل بر اين نيست كه ما دسترسى به حالات آنها نداشته باشيم، چرا كه آن قدر آثار از آن اقوام در زير زمين، در غارها، و مانند آن، به يادگار مانده كه مى‌تواند تا حدّ زيادى پرده از روى اسرار زندگى آنان بردارد.

هنوز دانشمندان با حفارى در نقاط مختلف جهان، خانه‌ها و شهرها و ابزارهاى مختلف زندگى اقوام قبل از تاريخ را جستجو مى‌كنند، و بعد از پيدا كردن دقيقاً روى آنها مطالعه كرده و تاريخ زندگى و تمدن آنان را بازنويسى مى‌كنند و از اين طريق، به عقائد مذهبى آنان نيز پى مى‌برند.

«ساموئيل كينگ» جامعه‌شناس معروف در كتاب خود مى‌نويسد:

«اسلاف انسان امروزى (كه آثار آنان در حفريات پيدا شده) يعنى «نئاندرتالها» داراى مذهب بودند، به دليل اينكه مرده‌هاى خود را به وضع مخصوصى به خاك مى‌سپردند، و ابزار كارشان را كه كنارشان مى‌نهادند و به اين طريق، عقيده خود را به وجود دنياى ديگر به ثبوت مى‌رساندند». [١]

مى‌دانيم انسان‌هاى نئاندرتال مربوط به ده‌ها هزار سال قبل مى‌باشند، در زمانى كه هنوز نه خط اختراع شده بوده و نه تاريخ بشر آغاز گشته بود.

يقيناً كيفيت عمل آنها يك كار خرافى بوده، زيرا مى‌دانيم ابزار كار دنيا چيزى نيست كه در زندگى ديگر به كار آيد ولى انگيزه و ريشه اين عمل كه ايمان به زندگى بعد از مرگ است، واقعيتى است كه در ميان آنها وجود داشت.

[١]. «جامعه‌شناسى» ساموئيل كنيگ، جلد اوّل، صفحه ٢٩١.