تعبير ديگرى كه آن هم در آيات فراوانى از قرآن مجيد درباره قيامت آمده است تعبير «حشر» است، چنانكه در آيه مورد بحث مى‌فرمايد: «پروردگار تو همه آنها را محشور مى‌كند، كه او حكيم و داناست» «وَ انَّ رَبَّكَ هُوَ يَحْشُرُهُمْ انَّهُ حَكيمٌ عَليمٌ».

«حكمت» او ايجاب مى‌كند كه با مرگ انسان همه چيز پايان نگيرد، وگرنه زندگى دنيا و خواب و خور و پوشيدن و نوشيدن بى‌ارزش‌تر از آن است كه هدف آفرينش اين انسان والا، و اين جهان پهناور باشد «علم» او نيز سبب مى‌شود كه در امر معاد و حشر و نشر و حساب و كتاب بندگان (جمع كردن ذرات پراكنده وجود آنها، و همچنين جمع اعمال و اقوال آنان) مشكلى پيش نيايد، چرا كه او همه چيز را مى‌داند و از همه چيز با خبر است.

تعبير «حشر» حدود سى بار در آيات قرآن مجيد و در سوره‌هاى مختلف در مورد قيامت به كار رفته است، و اين گستردگى دليل بر اهميّت آن از ديدگاه قرآن مى‌باشد. واژه‌ «حشر» در لغت بنا به نقل مقاييس» به معناى جمع كردن توأم با راندن است، و گاه به هرگونه جمع نيز گفته مى‌شود، و به گفته «مفردات» به معناى بيرون بردن جمعى از قرارگاهشان به سوى ميدان جنگ و مانند آن است، و لذا در روايت آمده است:

«النَّساءُ لا يُحْشَرْنَ» يعنى زنان به سوى ميدان جنگ برده نمى‌شوند.

و در «التحقيق» آمده كه ريشه اصلى آن فراگير سه معناست «بعث»، «سوق» و «جمع» (برانگيختن، حركت دادن و جمع كردن).

حَشَراتُ اْلأَرْضِ‌ به معناى جنبنده‌هاى كوچك است كه به خاطر كثرت و حركت و رانده شدن به اين نام ناميده شده‌اند.

استفاده از اين تعبير براى معاد و روز قيامت به خاطر آن است كه همه انسان‌ها كه در طول تاريخ بشر به صفحه زمين ظاهر شده‌اند، در آن روز يكجا جمع مى‌شوند، و به سوى دادگاه عدل الهى براى حساب و كتاب، و سپس به سوى بهشت و دوزخ رانده مى‌شوند.

اضافه بر اين، در آن روز ذرات وجود هر انسانى كه در مناطق مختلف كره زمين و حتى گاهى در درياها و فضا پراكنده شده، به فرمان الهى در كنار هم جمع مى‌شوند، روح به آنها باز مى‌گردد، نه تنها خود آنها كه اعمالشان نيز گردآورى مى‌شود، بنابراين روز قيامت روز جمع و حشر در ابعاد مختلف است.