پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٨ - ١٤- يَوْمُ التلاقِ (روز تلاقى)

غَفْلَةٍ مُعْرِضُونَ؛ روز حساب مردم بسيار به آنها نزديك شده اما آنها درغفلتند و رويگردان هستند.

توجه داشته باشيد كه جمله‌ «اقترب» تأكيد بيشترى از «قرب» را مى‌رساند، و اشاره به اين است كه حساب روز قيامت بسيار نزديك مى‌باشد.

قيامت به قدرى نزديك و حتمى است كه قرآن در بسيارى از تعبيرات خود با صيغه‌هاى فعل ماضى از آن ياد مى‌كند، مانند آيات ٦٥ و ٦٦ سوره فرقان مى‌فرمايد: «انَّ عَذابَها كانَ غَرَاماً، انَّها سائتْ مُسْتَقَراً وَ مُقاماً. «عذاب جهنم بسيار سخت و پردوام بوده، و دوزخ جايگاه بد و محل اقامت بدى بوده است» و آيات فراوان ديگر.

١٧- يَوْمٌ عَسيْرٌ (روز پر مشقت)

اين تعبير دوبار در قرآن مجيد (در سوره مدثر آيه ٩، و سوره فرقان، آيه ٢٦) آمده است، در آيه اوّل مى‌خوانيم‌ فَذلِكَ يُوْمَئِذٍ يَوْمٌ عَسِيرٌ: «آن روز روز سختى است». و در آيه دوّم مى‌خوانيم: وَ كانَ يَوْماً عَلَى الْكافِرينَ عَسِيراً: «روز قيامت براى كافران روز سختى خواهد بود.»

البته يك بار هم به عنوان‌ «عَسِر» (بر وزن خَشِن) در آيه ٨ سوره قمر آمده است: يَقوُلُ الْكافِرُونَ هذا يَوْمٌ عَسِرْ: «كافران مى‌گويند امروز روز سختى است». [١]

مسلماً آن روز براى كافران بسيار طاقت‌فرسا و مصيبت بار و دردناك است، به طورى كه نيرومندترين آنها را به زانو در مى‌آورد و عاجز و بيچاره و ناتوان مى‌سازد.

فخر رازى در تفسير خود مى‌گويد: سخت بودن آن روز بر كافران از اين جهت است كه در حساب بر آنها سخت گرفته مى‌شود، نامه‌هاى اعمالشان به دست چپ آنها داده شده، صورت‌هايشان سياه، بدن‌ها كبود، چشمهايشان نابينا، و اعضاء بدنشان در حضور جمع به گناهان آنها گواهى مى‌دهد و مايه رسوايى آنها مى‌گردد. [٢]

تازه اين يك مرحله از سختى‌هاى محشر است، مراحل بعد به هنگامى كه به سوى جهنم كشيده مى‌شوند، و سپس گرفتار انواع عذاب‌ها، گرفتار آتش قهر غضب الهى مى‌گردند، سخت‌تر و مصيبت بارتر

[١]. «عسير» و «عَسِر» هر دو صفت مشبهه است.

[٢]. تفسير فخررازى، جلد ٣٠، صفحه ١٩٧.