مؤمنان و ظالمان، نيكوكاران و بدكاران از همان لحظه مرگ از هم جدا مى‌شوند و حالات متفاوتى دارند، يا به تعبير ديگر نتائج اعمال و عقائدشان از همان لحظه كم كم ظاهر و آشكار مى‌گردد «آيه چهارم و پنجم» اشاره پرمعنايى به همين حقيقت است.

نخست مى‌فرمايد: «كافران كسانى هستند كه فرشتگان (قبض ارواح) روحشان را مى‌گيرند، در حالى كه به خود ظلم و ستم كرده‌اند، در اين هنگام تسليم مى‌شوند و اظهار ايمان مى‌كنند (ايمان همچون ايمان فرعون به وحدانيت خداوند در لحظه غرق شدن، و مى‌گويند) ما كار بدى انجام نمى‌داديم» (الَّذينَ تَتَوفّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظالِمى انْفُسِهِمْ فَالْقُوا السَّلَمَ ما كُنّا نَعْمَلُ مِنْ سُوٍء).

اين سخن نشان مى‌دهد كه آنها تسليم كامل نشده‌اند، و نمى‌دانند اين انكار در برابر خداوند عالم الغيب و گواهان از ملائكه بيهوده است، لذا در پايان آيه مى‌افزايد: «آرى خداوند دانا است به آنچه انجام مى‌داديد» (بَلى‌ انَّ اللَّهَ عَليمٌ بِما كُنْتُمْ تَعمَلُونَ).

سپس به آنها دستور داده مى‌شود: «اكنون كه چنين است داخل درهاى جهنم شويد و جاودانه در آن بمانيد» (فَادْخُلُوا ابْوابَ جَهَنَّمَ خالِدينَ فيها).

از آنچه گفته شد روشن مى‌شود كه اظهار تسليم در اينجا به معناى اظهار توحيد است و تسليم در برابر حق (همان‌گونه كه جمعى از مفسّران گفته‌اند) ولى از آنجا كه هنوز حال و هواى دنيا در سر آنهاست، و به قوانين حاكم بر مراحل بعد از مرگ آشنا نشده‌اند سوابق سوء خود را انكار مى‌كنند، و در مقام دروغ و فريب برمى‌آيند، اما به زودى متوجّه مى‌شوند كه آنجا جاى خلافگويى نيست!

در اينكه منظور از «جهنّم» در اينجا، جهنّم عالم برزخ است يا قيامت؟ دو احتمال داده‌اند آنچه مناسب لحظات مرگ است، دخول در جهنّم برزخى است، در حالى كه تعبير به خلود و جاودانگى قرينه‌اى بر جنهّم برزخى است، در حالى كه تعبير به خلود و جاودانگى قرينه‌اى بر جهنّم قيامت است، مگر اينكه گفته شود در عالم برزخ وارد ابواب و درهاى جهنّم مى‌شوند، نه خود جهنّم و خلود، توصيفى است براى كافران به هنگام ورود در دوزخ، نه در ابواب دوزخ.

جمله‌ «بَلى‌ انَّ اللَّه عَليمٌ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ» به نظر مى‌رسد كه از سخنان فرشتگان مرگ باشد كه به آنها هشدار مى‌دهند: بيهوده در مقام انكار برنيائيد چرا كه علم بى‌پايان خدا پرده از اعمالتان بر مى‌دارد.