امروز در بعضى از كشورها جاده‌هاى بيابانى و حركت اتومبيل‌ها در آن، با دوربين‌هاى مخفى كنترل مى‌شود، و پليس‌هاى راهنمايى كه در مركز خود نشسته‌اند با دقت مراقب آنها هستند، و اتومبيل‌هاى متخلّف را از طريق تماس (وسيله بى‌سيم) با مأموران گشتى، يا دروازه‌ها، متوقّف ساخته، جريمه مى‌كنند.

توجه به اين مراقبت و آن جريمه سبب مى‌شود كه نظم خاصى بر جاده‌ها حتى در بيابان‌ها حكمفرما گردد.

جايى كه مراقبت انسان جائز الخطا و حسابرسى او چنين اثرى داشته باشد، ايمان به مراقبت دائم خداوندى كه از اسرار درون و برون آگاه است، و ايمان به دادگاه عدلى كه «مثقال ذرّه» نيز در آن مورد محاسبه قرار مى‌گيرد، و هيچ تخلّف و توصيه‌اى در آن راه ندارد، عمق تأثيرش در انسان ناگفته پيداست.

روشن است اين مطلب تدريجاً از صورت فعل به عادت، و از عادت تبديل به ملكه مى‌شود، و حقيقتى كه نامش «وجدان اخلاقى» و «تقواى الهى» است در انسان با ايمان راسخ مى‌گردد.

اصولًا فلسفه وجود دادگاه‌ها و كيفرهاى معمولى، و همچنين پاداش‌ها و تشويق‌هاى عادى نيز همين برقرارى نظم و حاكميت قانون و تربيت انسان است، با اين تفاوت كه دادگاه‌هاى معمولى اين جهان گاه داراى تجديدنظر، و غالباً در برابر توصيه و رشوه آسيب‌پذير است، به علاوه پيچ و خم قوانين، استثنائها و تبصره‌ها، و ارائه مدارك دروغين در بسيارى از موارد سبب مى‌شود كه مجرم از چنگال عدالت بگريزد، و گاه با استفاده كردن از مسائل تشريفاتى دادگاه‌ها مى‌تواند مجازات خود را سال‌ها به تأخير اندازد، ولى دادگاه رستاخيز هيچ يك از اين ضعف‌ها را ندارد، بلكه همان‌گونه كه بعداً اشاره خواهد شد پاداش‌ها و كيفرها در آنجا شباهت زيادى به آثار و خواص طبيعى اشياء دارد، آيا اثر يك داروى شفابخش يا سمّ كشنده را مى‌توان به ارائه مدارك دروغين و توصيه و رشوه، عوض كرد؟!

قطعاً ايمان به چنين دادگاهى اثرش در تربيت و پاكى انسان به مراتب از دادگاه‌هاى معمولى دنيا بيشتر است.

از سوى ديگر ايمان به چنين دادگاهى روح ايثار و فداكارى را در انسان زنده مى‌كند، زيرا به حكم‌ «ما