پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٠ - ٥٥- يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْأُ مِنْ اخِيهِ

است، و عجب اين‌كه قرآن نمى‌گويد در آن روز از آنها غافل مى‌شود، بلكه مى‌گويد: «از آنها مى‌گريزد»! مادرى كه به او عشق مى‌ورزيد، پدرى كه سخت مورد احترام او بود، همسرى كه شديداً به او محبت داشت، و فرزندانى كه ميوه قلب و نور چشمان او بودند، آرى از همه آنها مى‌گريزد!

اينها كسانى بودند كه در مشكلات اين جهان هميشه به آنها پناه مى‌برد، و در مصائب مايه تسلّى خاطر او بودند، اما در آن‌جا چه خبر است كه از آنان مى‌گريزد؟!

آرى صيحه رستاخيز و به تعبير قرآن‌ «صاخّه» كه در آيه قبل از اين آيات آمده چنان عظيم است كه تمام اين پيوندها را پاره مى‌كند، و صداى گوش خراش و كر كننده آن انسان را از غير خويش بيگانه مى‌سازد.

چرا مى‌گريزد؟

به خاطر ترس از رسوايى در برابر نزديكترين افراد به او؟

يا به خاطر اين‌كه ممكن است گناهانى داشته باشند كه از تبعات آن وحشت دارد؟

يا به خاطر حقوقى است كه احتمالًا از آنها ضايع شده و در آن صحنه كه دست انسان تهى است ممكن است آن را مطالبه كنند؟

يا نه، هول و وحشت محشر آن قدر زياد و سنگين است كه هر انسانى را از تمام افراد مورد علاقه‌اش جدا مى‌سازد، و به خويش مشغول مى‌دارد، از آنها مى‌گريزد تا فقط به خود بينديشد و نه به ديگرى، مى‌گريزد تا راه نجاتى جستجو كند، و مى‌گريزد تا سرنوشت خويش را بيابد.

هركدام از اين امور چهارگانه به تنهايطى مايه فرار و گريز است تا چه رسد به اين‌كه همه يك‌جا جمع شوند.

در حديثى مى‌خوانيم كه يكى از خاندان پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم از آن حضرت سئوال كرد: آيا در قيامت انسان به ياد دوست صميميش مى‌افتد؟!

پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در جواب فرمود: سه موقف است كه هيچ‌كس به ياد هيچ كسى نمى‌افتد:

اوّل پاى ميزان اعمال است، تا ببيند ميزان اعمالش سنگين است يا سبك؟

دوّم بر صراط است، تا ببيند از آن مى‌گذرد يا نه؟

سوّم به هنگام دادن نامه اعمال به دست انسان‌هاست، تا ببينند آن را به دست راستش مى‌دهند يا چپ؟