ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٩٩ - ضرورت شناخت سرگذشت جوامع انسانى

و چگونگى رويارويى آنان با مستكبران و تبهكاران . اين تكرار داراى همان فلسفهء آموزش و توجيه مؤكد انسانها به واقعيات و قواعد زندگى است كه مردم بدانند حيات آدمى شوخى نيست و محاسبهء قانونى در كار است از جمله آياتى كه شناخت سرگذشت جوامع را توصيه و مورد دستور قرار مى دهد بدينقرار است : ١ - ( قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسِيرُوا فِي الأَرْضِ فَانْظُروا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ ) [١] ( پيش از شما سنتهائى در گذشته است ، پس در روى زمين به سير [ و تحقيق ] بپردازيد و بنگريد كه عاقبت تكذيب كنندگان [ حق و حقيقت ] به چه وضعى منتهى شده است ) .
٢ - ( يُرِيدُ الله لِيُبَيِّنَ لَكُمْ وَيَهْدِيَكُمْ سُنَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَيَتُوبَ عَلَيْكُمْ وَالله عَلِيمٌ حَكِيمٌ ) [٢] ( خداوند مى خواهد براى شما آشكار كند و شما را به سنتهايى كه پيش از شما بوده است هدايت كند و شما را بسوى خود بازگرداند و خداوند دانا و حكيم است ) .
٣ - ( وَاذْكُرُوا إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفاءَ مِنْ بَعْدِ عادٍ وَبَوَّأَكُمْ فِي الأَرْضِ تَتَّخِذُونَ مِنْ سُهُولِها قُصُوراً وَتَنْحِتُونَ الْجِبالَ بُيُوتاً فَاذْكُرُوا آلاءَ الله وَلا تَعْثَوْا فِي الأَرْضِ مُفْسِدِينَ ) [٣] ( و بياد بياوريد كه خداوند شما را بعد از قوم عاد ، جانشين ساخت و شما را در روى زمين مستقر نمود كه در زمينهاى هموار قصرها ساختيد و از كوهها خانه‌ها مى تراشيد ، پس نعمتهاى خداوندى را متذكر شويد و در روى زمين به افساد مپردازيد ) .
٤ - ( وَما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ مِنْ أَهْلِ الْقُرى ) [٤]

[١] آل عمران آيهء ١٣٧ .
[٢] النساء آيهء ٢٦ .
[٣] الاعراف آيهء ٧٤ .
[٤] محمد ( ص ) آيهء ١٠ .