ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٠ - بعد نورانى شناختها

با چشم لمس مى كنم ، چنانكه آن كسى كه در شب تاريك براى اولين بار از جنگل عبور مى كند ، هر يك از اجزاى آنرا در مسير خود لمس ميكند ولى نمى بيند .
اين كه مى گوئيم : روشن فكر ، روشندل و روشن ضمير ، اينها كلماتى بىمعنا يا فقط جنبهء تشبيهى ندارند ، بلكه بيان كنندهء واقعيتى هستند كه درك آنها براى كسانى كه واقعيتها را با حواسشان لمس مى كنند ، ولى در بارهء آنها هيچ نمى دانند امكان پذير نيست .
آيات مربوط به بعد نورانى شناختها و بعد نورانى ارتباط با واقعيات در قرآن مجيد ، در موارد زيادى وارد شده است . از آن جمله : ١ - ( وَالَّذِينَ كَفَرُوا أَعْمالُهُمْ كَسَرابٍ بِقِيعَةٍ يَحْسَبُه الظَّمْآنُ ماءً حَتَّى إِذا جاءَه لَمْ يَجِدْه شَيْئاً وَوَجَدَ الله عِنْدَه فَوَفَّاه حِسابَه وَالله سَرِيعُ الْحِسابِ . أَوْ كَظُلُماتٍ فِي بَحْرٍ لُجِّيٍّ يَغْشاه مَوْجٌ مِنْ فَوْقِه مَوْجٌ مِنْ فَوْقِه سَحابٌ ظُلُماتٌ بَعْضُها فَوْقَ بَعْضٍ إِذا أَخْرَجَ يَدَه لَمْ يَكَدْ يَراها وَمَنْ لَمْ يَجْعَلِ الله لَه نُوراً فَما لَه مِنْ نُورٍ ) [١] ( كسانى كه كفر ورزيده‌اند ، اعمال آنان مانند سرابى در دشت هموار است كه انسان تشنه آنرا آب مى پندارد ، تا آن گاه كه به آن سراب برسد ، آنرا چيزى نمى بيند و خدا را در آنجا مى يابد و خدا حساب او را در همان جا براى او انجام مى دهد و خداوند حسابگرى سريع است . يا مانند ظلماتى در دريايى بسيار انبوه است كه موجى بالاى موج آنرا احاطه كند و روى آن موج ابرى باشد .
ظلمتهايى رويهم كه اگر دستش را بيرون بياورد ، نمى تواند آنرا ببيند و كسى كه خداوند نورى براى او عنايت نكند ، نورى براى او نيست . ) ٢ - ( الله وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِياؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُماتِ أُولئِكَ أَصْحابُ )

[١] النور آيهء ٤٠ و ٤١ .