ترجمه و تفسير نهج البلاغه

تتمهء بخش دوم انواع و ابعاد شناخت از ديدگاه قرآن

شناخت ناشى از هدايت الهى

نتيجهء دوم - معناى كلى هدايت عبارتست از به حركت در آوردن انسان در مسير هدفى كه شايستهء اوست

نتيجهء سوم - آيهء شمارهء دوم ، هدايت را در هدايت خداوندى منحصر مى نمايد

نتيجهء چهارم - يكى از ابعاد سازندهء روان ما ، عبارتست از ظرفيت در برابر ناگواريها و ناملائمات زندگى

نتيجهء پنجم - آدمى در هر لحظه از زندگى از مرز باريك ميان رشد و سقوط عبور ميكند

نتيجهء دهم - در مسير انسان شدن و تحصيل روشنائى هدايت ، تاريكيهاى انسان نماهاى ديگر شما را از حركت باز ندارد

نتيجهء پانزدهم - آنانكه ديدار خداوندى را در پايان اين زندگى تكذيب مى كنند ، خسارت ابدى را بر خود مى پذيرند

نتيجهء بيستم - وسائل هدايت تكوينى در اختيار خدا است نه در اختيار پيامبران

بعد نورانى شناختها

نتيجهء دوم - قرار گرفتن در جاذبهء الهى ايجاب ميكند كه انسان از ظلمات خارج مى شود و به نور وارد مى گردد

نتيجهء سوم

نتيجهء چهارم - بارقهها و روشنائيهاى موقت و زودگذر چيزيست و نور دائمى الهى كه

شناختهاى روشن بينانه ( بصيرت )

نتيجه پنجم - شما اى بهره وران از يقين راه خود را ادامه بدهيد

شناخت ملكوت

توضيحى در بارهء غيب

نتيجهء دوم

نتايج آيه اى كه در اين مبحث مطرح شده است

شناخت پيوسته به وحى

نتيجهء پنجم - سختگيرى كامل در بارهء دقت در موضوع وحى و ابلاغ آن كه از طرف خدا براى پيامبر انجام گرفته است

نتيجهء آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

مباحث مربوط به جهان بينى

نتيجهء آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است

نسبيت شناختها

نتيجهء ششم - نسبيت درك زمان

ضرورت شناخت هويت و مختصات انسانى

ضرورت شناخت سرگذشت جوامع انسانى

نتيجهء دوم - در آيات قرآنى تاكيد شديدى روى شناخت عوامل سقوط تمدنها و اجتماعات شده است

نتيجهء دوم - اين آيات هشدارى بسيار جدى به انسان مى دهد كه جهان را جايگاه بازى تلقى نكنند

شناخت در امتداد سالهاى عمر انسانى

آيا رشد جسمانى و توقف و نزول آن با فعاليتهاى مغزى و روانى رابطهء مستقيم دارد

آنانكه داراى شناخت همه جانبه هستند حسابگرى و خشيت و اهميت آنان در بارهء رابطه با مقام ربوبى در حد اعلا است

درجات رشد هر انسانى پيوسته به درجات رشد او در علم و ايمان است

ايمان نه تنها از مقولهء تعصب نيست ، بلكه حقيقتى است ضد تعصب

مقدسترين خونها در صحنهء كارزار تاريخ در راه ايمان بزمين ريخته شده است

ترجمهء خطبهء سىام

جلوگيرى از قتل ، يارى مقتول است

موقعيتهاى ابهام انگيز كه موجب سرايت ابهام مى گردد

هر كسى بحكم خداوندى همان را بدرود كه كاشته است

ترجمهء خطبهء سى و يكم

مقام پرستى آدمى را چنان نابينا مى سازد كه آشناترين آشنايان را نمى شناسد

ترجمهء خطبهء سى و دوم

اين هم يك عامل تباه كنندهء « حيات معقول » اجتماع ، كه نيكوكارش بدكار شمرده مى شود و ستمكار بر ستمگرى خود ميفزايد

بحثى در « حيات معقول »

اى مرگ بيا كه زندگى ما را كشت

2 - عامل برونى

مقدمهء دوم - ادعاى تكامل عقلانى با حركت در تاريخ طبيعى محض بايد مورد تجديد نظر قرار بگيرد

بحثى در رضايت بشر به « حيات طبيعى » محض و توضيح اين كه اين رضايت خام و ابتدائى است

4 - رضايت ناشى از احساس لذت از حيات طبيعى محض

رضايتها بطور طبيعى مانع از پيشرفت بسوى استقلال و آزادى شخصيت بوده است

مقدمه اى بر تفسير « حيات معقول »

تعريف حيات معقول

1 - حيات آگاهانه

مسئلهء دوم - آزادى رو به اختيار

مسئلهء سوم - دخالت و تأثير محيط و اداره كنندگان اجتماع و مربيان در حيات معقول انسانها بوسيلهء آماده كردن خيرات و ارزشها براى اختيار انسانها

3 - مسير هدفهاى تكاملى عقلانى

دو بعدى بودن اجزاء « حيات معقول » در مسير هدفهاى تكاملى عقلانى

4 - شخصيت انسان در مسير ساخته شدن

5 - ورود به هدف اعلاى زندگى

مقصود از « معقول » در « حيات معقول » چيست

حيات معقول و راسيوناليسم

1 - آگاهى و هشيارى به اين كه من زنده هستم

2 - عنصر دوم « حيات معقول » تصفيهء حساب انسان در حال حركت با نيروها و فعاليتهاى جبر مشروط و شبه جبرى زندگى طبيعى است

3 - مسير هدفهاى تكاملى عقلانى

4 - شخصيت انسان در مسير ساخته شدن

5 - ورود به هدف اعلاى زندگى

1 - شخصيت انسانى در حيات معقول

2 - اخلاق در حيات معقول

3 - حقوق در حيات معقول

4 - روابط اجتماعى در حيات معقول

5 - علم در حيات معقول

6 - جهان بينى در حيات معقول

7 - هنر در حيات معقول

8 - سياست در حيات معقول

9 - اقتصاد در حيات معقول

10 - تعليم و تربيت در حيات معقول

واقعيات حيات را مى دانيم ولى سودى از آنها نمى بريم و بر جهل خود رضايت داده و در صدد بر طرف كردن آن بر نمى آئيم

بىاعتنائى به حوادث كوبنده در زندگى پيش از بروز آنها

آرام نشسته است زيرا مى دانى براى جولان دادن « خود طبيعى » ندارد

اين نابكاران كه خود را متعهد رواج شر و فساد و درو كردن جانهاى آدميان ساخته اند

خود را مى فروشند و عظمتهاى ابديت را از دست مى دهند ، تا چند صباحى در دنيا خوش باشند

نابخردانى ديگر هستند كه تكاليف تأمين كنندهء ابديت را براى بدست آوردن اعتبارات دنيوى انجام مى دهند

ناتوانانى هستند كه احساس حقارت آنانرا در گوشه اى انداخته عوامل جبرى محدوديتها آنانرا در قالب كوچكى جاى داده ، چيزى براى كشيدن به رخ مردم ندارند جز اين كه خود را مردمانى قانع و پارسا جلوه بدهند

انسانهائى بزرگ در ميان انسان نماهائى كوچك

دنيائى كه گرايش به آن جوهر هستى انسانى را تباه خواهد ساخت پستتر از برگهاى تباه شده است

توبيخ الخارجين عليه

ترجمهء خطبهء سى و سوم

سرزمين حجاز پيش از بعثت پيامبر اكرم ( ص )

من در نبردهاى حق و باطل همواره در صف حق بوده و باطل گرايان را مغلوب ساخته و هرگز ناتوانى و ترس بخود راه نداده ام

شخصيت على بن ابي طالب همانست كه در مبارزه با كفر ديده ايد

فهرست مطالب

فهرست آيات

فهرست روايات

فهرست اسامى

فهرست مآخذ

فهرست قبايل و اقوام

فهرست مكانها

ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٠١ - فهرست مطالب

و ابتدائى است ١٧٦ رضايت ناشى از احساس لذت از حيات طبيعى محض ١٧٨ رضايتها بطور طبيعى مانع از پيشرفت بسوى استقلال و آزادى شخصيت بوده است ١٧٩ آياتى در بارهء رضايت خام و ابتدائى ١٨٢ مقدمه اى بر تفسير حيات معقول ١٨٤ آيات مربوط به حيات معقول ١٨٧ تعريف حيات معقول ١٨٨ مسألهء يكم - حيات آگاهانه ١٨٩ دوم - نيرو در مسير هدفهاى تكاملى ١٩١ بشر در برابر جبر و اختيار ١٩٣ مسألهء دوم - آزادى رو به اختيار ١٩٤ مسألهء سوم - دخالت و تأثير محيط در حيات معقول ١٩٦ مسير هدفهاى تكاملى عقلانى ١٩٧ دو بعدى بودن اجزاء حيات معقول در مسير هدفهاى تكاملى عقلانى ١٩٨ مسألهء چهارم - شخصيت انسان در مسير ساخته شدن ٢٠١ تقسيم اندوه‌ها ٢٠٣ به فعليت رسانيدن استعدادها ٢٠٥ پنجم - ورود به هدف اعلاى زندگى ٢٠٦ فقط حيات معقول است كه مى تواند دو چهرهء مهم جهان هستى را بنماياند ٢٠٨ يكم - چهره طبيعى و مادى جهان - دوم - واقعيت برين جهان ٢٠٨ مقصود از معقول در حيات معقول چيست ٢٠٩ تعريف اجمالى عقل ٢١٠ تقسيمات عقل : نظرى ، عملى ، كلى ٢١١ بررسى عقل و فعاليتهاى تعقلى ٢١٢ عقل نظرى جزئى در مثنوى جلال الدين مولوى ٢١٣ عقل نظرى جزئى در ديوان شمس ٢١٤ حيات معقول و راسيوناليسم ٢١٦ مسائلى در بارهء عقل نظرى ٢١٧ راسيوناليسم در زندگى اجتماعى - زندگى راسيوناليسم ٢٢٠