ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٧٢ - مقدمهء دوم - ادعاى تكامل عقلانى با حركت در تاريخ طبيعى محض بايد مورد تجديد نظر قرار بگيرد

مسئلهء هفتم - با قطع نظر از يقين صد در صد به نظم و معقول بودن جريانات جهان هستى كه در آن زندگى ميكنم ، حد اقل يك نوع نگرانى كه موضوعش بسيار جدى است در خود مى بينم . اين نگرانى ناشى از احتمال ( حد اقل ) منطقى وابستگى وجود من به موجود برين و كوك كنندهء اين ساعت بزرگ است كه جهان هستى ناميده مى شود . اين نگرانى جدى را چگونه بايد حل و فصل نمايم متاسفانه تصفيه حساب با اين نگرانى ناشى از احتمال منطقى فوق العاده جدى و محرك نيز اكثرا با تقليد انجام مى گيرد . سى - آيا حيات طبيعى محض مى تواند خطوطى را براى تعليم و تربيت كودكان و جوانان ما در راه بدست آوردن يك زندگى پاكيزه و اشباع شده با اختيار ترسيم كند كه پس از گذشت ساليان عمر و مستهلك ساختن حيات و انرژيهاى آن ، نگويد كه :
< شعر > من كيستم تبه شده سامانى افسانه اى رسيده به پايانى < / شعر > بلكه بالعكس با بررسى و تحليل سرگذشت خود همهء رويدادها و موقعيتهاى زندگى خود را آبيارى شده با منطق و عشق ببيند . سى و يك - تاريخ حيات طبيعى محض ما تاكنون پديدهء با عظمت آزادى و اختيار را چنان در ابهام و پيچيدگى مى گذراند كه در موقع طرح اين پديده جز « بارى بهر جهت » سخنى بميدان نمى آورد . و بجاى حل و فصل احساس مقدس آزادى و اختيار فقط باين قناعت ميكند كه برويم . اما اين كه چگونه برويم و كجا برويم اين يك مسئله ايست كه در صندوق ذهن فلاسفه بايد زير و رو شود و ارتباطى با ما ندارد سى و دو - خودكشى و افزايش شمارهء آن در هر دو نوع خودكشى طبيعى و خودكشى روانى ، نمى تواند براى حيات طبيعى محض تعجب انگيز بوده باشد ، زيرا منطق حيات طبيعى قانون عليت را بطور مخصوص بخود تفسير ميكند كه شما نتوانيد اين سؤال را مطرح كنيد كه چرا خود با اين كه موجود است ، علت نابودى خود را در خود بوجود بياورد بدون اين كه در اين نابودى مبدل به خود عالىتر و يا حد اقل مبدل به يك خود از گونه اى ديگر باشد