الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٠٨ - كلام در اطراف مضاف اليه«اذ»

أي نحن الألى عرفوا، و بأن العوض ينزل منزلة المعوض عنه، فكأنّ المضاف إليه مذكور، و بقوله:

فأجاب عن هذا بأن الأصل « حينئذ » ، ثم حذف المضاف و بقي الجر كقراءة بعضهم‌ (و اللّه يريد الآخرة) ، أي ثواب الآخرة.

ترجمه: سپس مصنّف گويد:

گاهى قسمتى از جمله مضاف‌اليه « اذ » حذف شده در نتيجه كسانيكه اهل اطّلاع نيستند مى‌پندارند كه « اذ » به مفرد اضافه شده چنانچه در قول عبد اللّه بن معتر آمده:

يعنى: آيا روزگارهائى چند كه سپرى شده‌اند براى ما بر مى‌گردند در حاليكه زندگانى منقلب و متغير است بعلّت اينكه زندگانى همچون شاخه‌هاى درخت كه بهم پيچيده‌اند مى‌باشد.

تقدير: اذ ذاك كذلك بوده كه خبر يعنى « كذلك » حذف شده و اينطور توهّم ميشود كه « اذ » به مفرد اضافه شده.

و نيز اخطل گويد: