الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٦٠ - استشهاد مصنف بكلام ابو على فارسى براى موصوله نبودن«اى»
|
اىّ يوم سررتنى بوصال |
لم ترعنى ثلاثة بصدود |
يعنى: كدام روز بود كه تو بوصالى كه سه روز بعدش مرا باعراض و دورى نمودن نترسانده باشى خوشحال و مسرور كرده باشى يعنى هيچگاه نشد كه وصال تو بخوشى و خرّمى براى من ميسّر گردد.
و دليل بر موصوله نبودن « اىّ » در اين بيت آنستكه « اىّ » موصوله صرفا به معرفه اضافه مىشود و چنانچه ملاحظه مىكنيم در بيت مذكور به نكره اضافه شده است.
استشهاد مصنّف بكلام ابو على فارسى براى موصوله نبودن «اىّ»
در بيت مذكور
سپس براى اثبات اين گفتار به كلامى از ابو على فارسى استشهاد نموده و مىگويد:
ابو على فارسى در كتاب تذكره ذيل قول شاعر كه گفته است:
|
ارأيت اىّ سوالف و خدود |
برزت لنابين اللّوى فزرود |
يعنى: خبر ده اى زن بمن كه كداميك از اطراف جلو گردن و گونهها را در روزى كه در خانه « لوىّ » و « زرود » بوديم براى ما نمايان و آشكار كردى.
مىگويد:
كلمه « اىّ » در اين بيت موصوله نيست زيرا به نكره اضافه شده است.
پايان كلام ابو على فارسى
سپس مصنّف گويد:
همانطوريكه لفظ « اىّ » در بيت ابو الطيب موصوله نيست، شرطيّه نيز نميباشد زيرا در صورت شرطيّه بودن معناى بيت چنين ميشود: