الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب اول مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٨ - رد كلام ابن حاجب
يغفر: فعل مضارع، مفرد، مذكر، غائب، ثلاثى مجرد از باب ضرب، يضرب، منصوب به « ان » در تأويل مصدر، مفعول براى « تحبون » .
اللّه: فاعل براى « يغفر » .
لكم: جار و مجرور، متعلّق به « يغفر » .
قوله: الا تقاتلون قوما الخ: آيه (١٣) از سوره توبه.
تجزيه و تركيب
الا: حرف بمعناى تحضيض.
تقاتلون: فعل مضارع، جمع، مذكر، حاضر، ثلاثى مزيد، باب مفاعله، متعدى.
قوما: مفعول براى « تقاتلون » .
نكثوا: فعل ماضى، جمع، مذكر، غائب، ثلاثى مجرد، ضمير جمع فاعل آنست، متعدى.
ايمانهم: مضاف و مضافاليه، مفعول براى « نكثوا » ، و جمله « نكثوا ايمانهم» صفت است براى « قوما » .
قوله: الا رجلا جزاه اللّه خيرا:
تجزيه و تركيب
الا: حرف بمعناى عرض يا تحضيض.
رجلا: مفعول است براى فعلى كه محذوف است، موصوف.
جزاه: فعل ماضى، مفعول.
اللّه: فاعل براى « جزى » .
خيرا: مفعول دوّم براى « جزاه » .