چگونگی تولید و پرورش بچه‌اش ، یا غرایزش ، یا مهاجرتش یا جفتگیریهایش . ولی بنابر نظریه تبدل و تکامل انواع ، علاوه بر قوانین ویژه هر نوع در دایره نوعیتش ، یک سلسله قوانین دیگر وجود دارد که به تبدل و تکامل‌ انواع و انتقال نوع پست‌تر به نوع عالیتر مربوط می‌شود . این قوانین است‌ که شکل فلسفی پیدا می‌کند ، و احیانا فلسفه تکامل نامیده می‌شود نه علم‌ زیست‌شناسی . جامعه نیز به حکم اینکه یک موجود زنده است ، دو گونه قوانین دارد : قوانین زیستی و قوانین تکاملی ، آنچه به علل پیدایش تمدنها و علل انحطاط آنها و شرایط حیات اجتماعی و قوانین کلی حاکم بر همه جامعه‌ها در همه‌ اطوار و تحولات مربوط می‌شود ما آنها را قوانین " بودن " جامعه‌ها اصطلاح‌ می‌کنیم ، و آنچه به علل ارتقای جامعه‌ها از دوره‌ای به دوره‌ای و از نظامی‌ به نظامی مربوط می‌شود ما آنها را قوانین " شدن " جامعه‌ها اصطلاح می‌کنیم‌ . بعدا که هر دو نوع مسائل را مطرح می‌کنیم ، تفاوت آنها بهتر روشن‌ می‌گردد . پس علم تاریخ در معنی سوم ، علم تکامل جامعه‌هاست از مرحله‌ای به‌ مرحله‌ای نه علم زیست آنها در یک مرحله خاص و یا در همه مراحل . ما برای اینکه این مسائل با مسائلی که آنها را " تاریخ علمی " نامیدیم‌ اشتباه نشود ، اینها را " فلسفه تاریخ " اصطلاح می‌کنیم . غالبا میان‌ مسائل مربوط به تاریخ علمی که به حرکات غیرتکاملی جامعه مربوط می‌شود با مسائل مربوط به فلسفه تاریخ که به حرکات تکاملی جامعه مربوط می‌شود ، تفکیک نمی‌شود و همین جهت اشتباهاتی تولید می‌کند .