و روحیه با لذات ارتجاعی آن طبقه و روحیه انقلابی استثمار شدگان به دلیل‌ استثمار شدگی بیان می‌کند که البته نتیجه نهایی‌اش پیروزی طبقه استضعاف‌ شده است ، خواه از ایمان و عمل صالح به مفهوم قرآنی بهره‌مند باشد یا نباشد وفی‌المثل شامل مردم استثمار شده ویتنام و کامبوج و غیره هم هست ، و اگر از وجهه الهی بخواهیم مفاد آیه را توضیح دهیم باید بگوئیم این آیه‌ می‌خواهد اصل حمایت حق از مظلوم که در قرآن آمده است ( « و لا تحسبن الله‌ غافلا عما یعمل الظالمون ») [١] یعنی عدل الهی را توضیح دهد و آنچه به‌ مفاد آیه استضعاف از وراثت و امامت ظاهر شده و خواهد شد مظهر " عدل‌ الهی " است .
اما آیه استخلاف و آیات مشابه آن از نظر جریان طبیعی ، مکانیسم دیگری‌ از تاریخ ارائه می‌دهد و از وجهه الهی ، اصلی شامل‌تر و جامع‌تر از اصل عدل‌ الهی که شامل عدل الهی نیز می‌شود بیان می‌کند .
آن مکانیسمی که این آیه و آیات مشابه ارائه می‌دهد این است که در میان‌ انواع مبارزاتی که در جهان وجود و ماهیت مادی و منفعتی داشته است‌ مبارزه‌ای " لله وفی الله " و ارزشخواهانه و مقدس و مبرا از منفعت‌ جوییها و انگیزه‌های مادی که پیامبران و به دنبال آنها مؤمنان آن را رهبری‌ می‌کرده‌اند بوده است و بشریت را در ناحیه تمدن انسانی این مبارزات پیش‌ برده است . تنها این مبارزات است که شایسته است نام " جنگ حق با باطل " به آنها داده شود و این مبارزات بوده است که تاریخ را از نظر انسانیت و معنویتهای انسانی

[١] ابراهیم / . ٤٢