جامعه و تاریخ - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٧
در روایات معتبر اسلامی راجع به نقش مثبت و منفی امر به معروف و نهی
از منکر بسیار سخن رفته است و مجالی برای نقل آنها نیست .
د . فسق و فجور و فساد اخلاق : در این زمینه نیز آیات بسیاری هست .
یک سلسله آیات همانهاست که " ترف " و " مترف " بودن را علت
هلاکت میشمارد [١] . و دیگر اکثر آیاتی که در آنها کلمه " ظلم " به
میان آمده است . در اصطلاح قرآن ، ظلم اختصاص ندارد به تجاوز فرد یا
گروهی به حقوق فرد یا گروه دیگر ، شامل ظلم فرد به نفس خود و شامل ظلم
یک قوم به نفس خود نیز میشود . هر فسق و فجور و هر خروج از مسیر درست
انسانیت ، ظلم است . ظلم در قرآن در حقیقت مفهوم اعمی دارد که هم شامل
ظلم به غیر میگردد و هم شامل فسق و فجور و کارهای ضد اخلاقی . غالبا مورد
استعمال این کلمه مصداق دوم است . آیاتی از قرآن که ظلم به معنی اعم را
علت هلاک یک قوم شمرده بسیار زیاد است و از حوصله بحث مختصر ما خارج
است .
از مجموع این معیارها میتوان نظر قرآن را درباره بنیاد جامعه و بنیاد
تاریخ به دست آورد . قرآن برای بسیاری از امور که برخی آنها را به اصطلاح
روبنا میخوانند ، نقش قاطع و تعیین کننده قائل است .
[١] رجوع شود به هود / ١١٦ و انبیاء / ١٣ و مؤمنون / ٣٣ و ٦٤.