جامعه و تاریخ - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠١
²و نجعلهم الوارثین ٠ و نمکن لهم فی الارض و نری فرعون و هامان و جنودهما
منهم ما کانوا یحذرون »[١] .
این سه آیه به یکدیگر مرتبط اند و مجموعا یک مطلب را بیان میکنند .
معنی مرتبط سه آیه اینست :
فرعون در زمین برتری جویی کرد و مردم زمین را فرقه فرقه کرد ، گروهی از
آنان را ذلیل و ضعیف میساخت ، پسران آنها را سر میبرید و ( تنها )
دخترانشان را باقی میگذاشت . او از مفسدان بود . و حال آنکه ما اراده
میکردیم که بر همان استضعاف شدگان از ناحیه فرعون منت نهیم و آنان را
پیشوایان و وارثان قرار دهیم و آنان را در زمین مستقر سازیم و به دست
آنان به فرعون و ( وزیرش ) هامان آن را نشان دهیم که از آن حذر میکردند.
میبینیم که جمله " « و نمکن لهم فی الارض » " و جمله " « و نری
فرعون و هامان ». . . " از آیه سوم ، عطف است به جمله " « أن نمن
" از آیه دوم و متمم مفاد آن است و بنابراین این دو آیه را نمیتوان از
یکدیگر مجزا ساخت . از طرف دیگر میبینیم محتوای جمله دوم از آیه سوم
یعنی جمله " « و نری فرعون وهامان ». . . " مربوط است به محتوای آیه
اول ، و سرنوشت فرعون را که در آیه اول جباریتهایش مطرح شده است مطرح
کرده است ، پس آیه سوم را از آیه اول نمیتوان ج دا کرد و چون آیه سوم
عطف به آیه دوم و متمم آن است ، آیه دوم را نیز از آیه اول نمیتوان جدا
کرد .
اگر آیه سوم نبود یا در آیه سوم سرنوشت فرعون و هامان مطرح نشده بود ،
ممکن بود آیه دوم را از آیه اول جدا کنیم و مستقل بگیریم
[١] قصص / ٤ - [٦]