جامعه و تاریخ - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٣
کردهاند و ارمغانهایی گرانبها جهت آموزش و پرورش این طبقه به خاک
افتاده ، و به تعبیر قرآن " « ذا متربة »" [١] با خود آوردهاند .
حقا آنچه که نصیب مارکس و انگلس و به وسیله آنها نصیب طبقه زیرین به
خاک افتاده پرولتر شده است ، نصیب آدم ابوالبشر که طبق روایات مذهب
از آسمان به زمین هبوط کرد ، نشده است ، " آدم " با خود چنین ارمغانی
نیاورد .
مارکس توضیح نمیدهد که چگونه است که ایدئولوژی رهائی بخش طبقه
پرولتر در متن طبقه فرمانروا شکل میگیرد و بعلاوه توضیح نمیدهد که این "
هبوط " و فرو افتادن استثنائا برای این دو فرد امکان پذیر شده است یا
برای دیگران هم امکان پذیر است ، و نیز روشن نمیکند اکنون که معلوم شد
گاهی - ولو به صورت استثنایی - در آسمان و زمین به روی یکدیگر گشوده
میشود ، آیا منحصرا به صورت [ ( هبوط " صورت میگیرد و افرادی از طبقه
عرشی و آسمانی به طبقه فرشی و زمینی فرود میآیند ، یا به صورت " معراج
" هم ممکن است احیانا صورت گیرد و افرادی از طبقه خاک نشین به آسمان
طبقه آسمانی ، " عروج " کنند ، و البته اگر عروج کنند ، آنها ارمغانی
که شایسته آسمانیها باشد نخواهند داشت که با خود ببرند .
اساسا ارمغان از زمین به آسمان بردن بیمعنی است ، بلکه اگر توفیق
معراجی دست دهد و یکسره در طبقه آسمانی جذب نشوند و بار دیگر از آسمان
به زمین باز گردند ، البته آنها هم مانند جناب مارکس و انگلس پس از
فروافتادن ، ارمغانهایی از آسمان به زمین خواهند آورد .
[١] بلد / . ١٧