مارکس در کتاب " فقر فلسفه " نوشته است : " مناسبات اجتماعی به طور کامل با نیروهای مولد پیوند دارد . انسانها با اکتساب نیروهای مولد تازه‌ای ، وجه تولید خویش را عوض می‌کنند و با تغییر وجه تولید و طرز امرار معاش خود ، کلیه مناسبات اجتماعی را تغییر می‌دهند . آسیاب دستی نمودار جامعه ملوک الطوایفی و آسیاب بخار نمودار جامعه سرمایه‌داری صنعتی است " [١] .
نظریه تقدم نهاد مادی جامعه ، بر سایر نهادهای اجتماعی متناظر است با نظریه تقدم کار بر اندیشه . نظریه تقدم کار براندیشه در سطح فرد مطرح‌ می‌شودو نظریه تقدم نهاد مادی بر سایر نهادهای اجتماعی ، در حقیقت همان‌ تقدم کار بر اندیشه است اما در سطح اجتماعی و با توجه به اینکه طرفداران‌ این نظریه طرفدار تقدم جامعه شناسی انسان بر روان شناسی او نیز هستند پس‌ تقدم کار فردی بر اندیشه فردی مظهر و نتیجه تقدم نهاد مادی بر سایر نهادهای اجتماعی است ، برخلاف اینکه اگر روان شناسی انسان را بر جامعه‌ شناسی او مقدم بدانیم ، تقدم نهاد مادی جامعه بر نهادهای دیگر معلول و نتیجه تقدم کار فردی بر اندیشه فردی محسوب می‌شد .
نهاد مادی جامعه که از آن به ساخت اقتصادی و بنیاد اقتصادی نیز تعبیر می‌شود شامل دو بخش است : یکی ابزار تولید که محصول رابطه انسان با طبیعت است ، و دیگر روابط اقتصادی افراد جامعه در زمینه توزیع ثروت که‌ از آن به روابط تولیدی احیانا تعبیر

[١] همان مأخذ ، ص ٣٢ و . ٣٣