جامعه و تاریخ - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٥
آنچه رایج و معمول است اساسا آیه استضعاف هیچ اصل کلی بیان نکرده تا در مقام مقایسه با آیاتی که در این زمینه آمده نیازی به تفسیر و توضیح و احیانا مشروط شدن داشته باشد . این آیه مرتبط است به آیه پیش و آیه بعد از خودش . با توجه به آن دو آیه روشن میشود که این آیه در مقام بیان اصل کلی به گونهای که به آن استدلال شده نیست . پس بحث ما درباره این آیه در دو قسمت است : در قسمت اول فرض بر این است که این آیه را از دو آیه قبل و بعدش جدا کرده و از آن یک اصل کلی تاریخی استفاده کردهایم و آن را با آیات دیگری که اصلی تاریخی برخلاف اصل مستفاد از این آیه بیان میکنند مقایسه میکنیم تا ببینیم از مجموع چه به دست میآید ، و در قسمت دوم بحث در این است که این آیه اساسا در مقام بیان اصل کلی تاریخی به گونهای که به آن استدلال شده نیست . اما قسمت اول : در آیاتی چند از قرآن سرانجام و سرنوشت تاریخ و ضمنا مسیر و بستر تکامل تاریخ به صورت پیروزی ایمان بر بیایمانی ، پیروزی تقوا بر بیبندوباری ، پیروزی صلاح بر فساد ، پیروزی عمل صالح و خداپسند بر عمل ناشایسته بیان شده است . در سوره نور آیه ٥٥ چنین میخوانیم : « وعد الله الذین آمنوا منکم و عملوا الصالحات لیستخلفنهم فی الارض کما استخلف الذین من قبلهم و لیمکنن لهم دینهم الذی ارتضی لهم و لیبدلنهم من بعد خوفهم أمنا یعبدوننی لا یشرکون بی شیئا ». در این آیه کسانی که به آنها وعده و نوید پیروزی نهایی و