جنبش توده‌ای ناشی شود " [١] . اینان نمی‌توانند تصور کنند که اگر یک‌ فرهنگ ، یک مکتب ، یک ایدئولوژی خاستگاه الهی داشته باشد و مخاطبش‌ انسان ، و در حقیقت فطرت انسانی انسان باشد و پیامش جامع و کلی باشد و جهت‌گیری‌اش به سوی عدالت و مساوات و برابری و پاکی و معنویت و محبت‌ و احسان و مبارزه با ظلم باشد ، بتواند جنبشی عظیم به وجود آورد و انقلابی‌ عمیق بر پا نماید اما انقلابی الهی و انسانی که در آن شور الهی ، نشاط معنوی ، جذبه خدایی و ارزشهای انسانی موج زند ، آنچنانکه نمونه‌اش را مکرر در تاریخ مشاهده کرده‌ایم و انقلاب اسلامی نمونه روشن آن است .
این روشنفکران نمی‌توانند تصور کنند که برای متعهد و مسؤول بودن و بی‌طرف و بی‌تفاوت نبودن یک فرهنگ ، ضرورتی نیست که خاستگاه آن فرهنگ‌ طبقه محروم و غارت شده باشد ، پنداشته‌اند که یک فرهنگ جامع لزوما بی‌طرف و بی‌تفاوت هم هست ، نتوانسته‌اند تصور کنند که یک مکتب جامع و فرهنگ جامع اگر خاستگاه خدایی داشته باشد و مخاطبش انسان ، یعنی فطرت‌ انسانی انسان باشد ، محال است که بی‌طرف و بی‌تفاوت و غیر متعهد و غیر مسؤول باشد . آنچه تعهد و مسؤولیت می‌آفریند ، وابستگی به طبقه محروم‌ نیست ، وابستگی به خدا و وجدان انسانیت است .
این یک ریشه اصلی اشتباه این آقایان که در رابطه اسلام با انقلاب دچار آن شده‌اند .
ریشه اصلی دیگر این اشتباه را در رابطه اسلام با

[١] مارکس و مارکسیسم ، ص . ٣٩