جامعه و تاریخ - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧
میتواند برخوردار باشد مغایر با ایدئولوژی نوع دیگر ؟ به عبارت دیگر ، آیا همانطور که انسانها با همه اختلافات منطقهای و نژادی و تاریخی ، از نظر جسمی نوعیت واحد دارند و قوانین پزشکی و فیزیولوژیکی واحد بر آنها حکمفرماست ، از نظر اجتماعی نیز نوعیت واحد دارند و سیستم اخلاقی و اجتماعی واحدی میتواند آنها را اداره کند و ایدئولوژی واحد میتواند بر بشریت حاکم باشد ، یا هر جامعهای برحسب شرایط منطقهای و فرهنگی و تاریخی ، جامعهشناسی ویژه دارد و ایدئولوژی خاص را ایجاب مینماید ؟ . ٨ آیا جامعههای انسانی که از فجر تاریخ تا عصر حاضر به صورت پراکنده و مستقل از یکدیگر بوده و نوعی کثرت و اختلاف بر آنها حکمفرما بوده است ( لااقل اختلاف فردی نه نوعی ) ، به سوی وحدت و یگانگی سیر میکنند و آینده بشریت ، جامعه یگانه و تمدن یگانه و فرهنگ یگانه و بالاخره یک رنگ و یک شکل شدن بشریت است و دوگانگیها ، چه رسد به تضادها و تزاحمها ، از میان برخواهد خاست ، و یا بشریت محکوم است به ادامه چند رنگی و چند شکلی و چند گانگی از ناحیه فرهنگ و ایدئولوژی و آنچه مقوم وجود اجتماعی اوست . اینها یک سلسله مسائل است که از نظر ما شایسته و بایسته است دیدگاه اسلام درباره اینها روشن شود . در اینجا به ترتیب و به اختصار درباره اینها بحث میکنیم .